ฟาร์มสาธิตต้นแบบระบบบำบัดน้ำทิ้งจากการเลี้ยงสัตว์น้ำ


ฟาร์มสาธิตต้นแบบระบบบำบัดน้ำทิ้งจากการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ

บ่อเลี้ยงกุ้งในฟาร์มสาธิตต้นแบบฯ

คูน้ำทิ้งบ่อตกตะกอนและเติมอากาศ


ภาวะตลาดกุ้งของไทยในวันนี้ดูจะไม่สดใสเหมือนในอดีต เมื่อดูจากราคากุ้งที่ไม่แน่นอน และส่วนแบ่งการตลาดของไทยในตลาดโลกที่ปรับตัว ลดลง อีกทั้งเงื่อนไขทางการค้าระหว่างประเทศที่มีความซับซ้อนมากขึ้น เช่น การเลี้ยงที่ต้องปลอดสารปฏิชีวนะ ต้องมีระบบตรวจสอบย้อนกลับ การผลิตต้องมีมาตรฐานที่สูงขึ้นและไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ส่งผลให้เกษตรกรมีภาระที่มากขึ้น และต้องประสบปัญหาขาดทุน ซึ่งทุก ๆ ปัญหาที่เกิดขึ้นก็ใช่ว่าหน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบจะนิ่งเฉย ทุกฝ่ายต่างก็เร่งหาทางแก้ไขปัญหาเหล่านี้กันอย่างเต็มความสามารถ


กรมควบคุมมลพิษ ในฐานะที่เป็นหน่วยงานที่มีพันธกิจในการควบคุม ป้องกัน และแก้ไขปัญหามลพิษ ตระหนักดีถึงผลกระทบจากการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งนี้ ได้ศึกษาแนวทางการบำบัดน้ำทิ้งจากบ่อเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งในพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาและแนวทางการควบคุมเลน และได้จัดทำฟาร์มสาธิตต้นแบบระบบบำบัดน้ำทิ้งจากการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ เพื่อเป็นแนวทางในการบำบัดน้ำทิ้งจากบ่อเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งมิให้ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นรูปธรรม สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับฟาร์มของตนเองได้ และสร้างการมีส่วนร่วมในการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่นของตน


ฟาร์มสาธิตต้นแบบระบบบำบัดน้ำทิ้งจากการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่กล่าวมานั้น ตั้งอยู่บนพื้นที่ของชมรมผู้เลี้ยงกุ้งอำเภอปากพะยูน หมู่ที่ 6 ต.เกาะหมาก อ.ปากพะยูน จ.พัทลุง ซึ่งประกอบด้วยเกษตรกรรายย่อยจำนวน 11 ราย มีพื้นที่เลี้ยงรวม 44 ไร่ โดยภายหลังการปรับปรุงให้เป็นฟาร์มสาธิตต้นแบบฯ โครงสร้างของฟาร์มประกอบด้วยบ่อเลี้ยงกุ้งขาววานาไมขนาด 2-6.5 ไร่ จำนวน 14 บ่อ เลี้ยงด้วยระบบกึ่งปิด บ่อตกตะกอนขนาด 4.5 ไร่ ปริมาตร 12,240 ลบ.ม. บ่อเติมอากาศขนาด 4 ไร่ ปริมาตร 10,880 ลบ.ม. บ่อเก็บเลนขนาด 0.5 ไร่ จำนวน 2 บ่อ ปริมาตร 1,600 ลบ.ม. คูน้ำทิ้งยาว 1,000 เมตร ปริมาตร 7,600 ลบ.ม.

ระบบบำบัดน้ำทิ้งของฟาร์มสาธิตต้นแบบฯ เป็นระบบบำบัดน้ำแบบตกตะกอนและเติมอากาศ ประกอบด้วยหน่วยบำบัดหลัก 2 หน่วย คือ บ่อบำบัดโดยการตกตะกอน และบ่อบำบัดโดยการให้อากาศ บ่อบำบัดแต่ละบ่อจะมีปริมาตรอย่างต่ำเท่ากับปริมาตรบ่อเลี้ยง 1 บ่อ เพื่อสามารถบำบัดน้ำทิ้งได้หมดทั้งบ่อเมื่อเวลาจับกุ้ง การบำบัดใช้ระยะเวลา 8-11 วัน ก็สามารบำบัดน้ำทิ้งให้ได้ตามมาตรฐานน้ำทิ้งจากการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง โดยใช้เวลาในการตกตะกอน 12-24 ชม. และใช้เวลาในการเติมอากาศ 7-10 วัน ซึ่งหลักการของระบบบำบัดจะอาศัยการตกตะกอนโดยธรรมชาติในระยะเวลาสั้น ๆ เพื่อกำจัดตะกอนแขวนลอยทั้งสารอินทรีย์ และสาร อนินทรีย์ ช่วยลดปริมาณตะกอนสารอินทรีย์ ธาตุอาหาร และสารมลพิษอื่น ๆ ลงระดับหนึ่ง แล้วจึงใช้การให้อากาศช่วยกำจัดสารอินทรีย์และสารมลพิษที่ยังเหลือตกค้างในน้ำทิ้ง ซึ่งวิธีนี้ไม่ต้องสิ้นเปลืองเงินมาก อีกทั้งยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้กับฟาร์มเลี้ยงกุ้งทุกขนาด หากแต่ฟาร์มขนาดเล็กที่มีพื้นที่เลี้ยงไม่มาก จำเป็นต้องมีการปรับซอยบ่อให้มีขนาดเล็กลง และลดพื้นที่เลี้ยงลงส่วนหนึ่งเพื่อปรับมาเป็นบ่อบำบัด

แผนผังฟาร์มสาธิตต้นแบบการบำบัดน้ำทิ้งจากบ่อกุ้ง (ก่อนการปรับปรุง)

คลิก ขยายภาพใหญ่ก่อนการปรับปรุง

แผนผังฟาร์มสาธิตต้นแบบการบำบัดน้ำทิ้งจากบ่อกุ้ง (หลังการปรับปรุง)

คลิก ขยายภาพใหญ่หลังการปรับปรุง

น้ำทิ้งจากบ่อเลี้ยงกุ้งขาวภายหลังการบำบัดด้วยวิธีดังกล่าว พบว่ามีคุณภาพน้ำทิ้งที่ดีขึ้นมาก ปริมาณสารแขวนลอย และมลสารอื่น ๆ ที่ละลายอยู่ในน้ำทิ้งมีค่าลดลงจนอยู่ในระดับที่ต่ำกว่าค่ามาตรฐานน้ำทิ้งที่กำหนด โดยน้ำที่ผ่านการบำบัดแล้วมีคุณภาพที่ดีจนสามารถนำกลับมาใช้เลี้ยงกุ้งใหม่ได้ หรือหากระบายออกสู่แหล่งน้ำสาธารณะก็ไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอีกด้วย

 ประสิทธิภาพของระบบบำบัดน้ำทิ้งของฟาร์มสาธิตต้นแบบระบบบำบัดน้ำทิ้งจากการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
 พารามิเตอร์
 หน่วย
 มาตรฐานน้ำทิ้ง จากบ่อเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง
 คุณภาพน้ำทิ้ง
 ช่วงจับกุ้ง
 บ่อตกตะกอน
 บ่อเติมอากาศ
 1วัน
 ประสิทธิภาพ (%)
 12 วัน
 ประสิทธิภาพ (%)
 ความเป็นกรด-ด่าง
 -
6.5-9.0
8.6
8.7
-
8.3
-
 บีโอดี
 มก./ล.
20
22
20
9.8
8
61.6
 สารแขวนลอย
มก./ล.
70
513
47
90.8
42.5
91.7
 แอมโมเนีย
 มก.ไนโตรเจน/ล.
1.1
4.9
4.8
2.7
0.7
85.2
 ไฮโดรเจนซัลไฟด์
 มก./ล.
0.01
0.01
0.005
50.0
0.00
100
 ฟอสฟอรัสรวม
 มก.ฟอสฟอรัส/ล.
0.4
1.2
0.6
48.6
0.2
83.1
 ไนโตรเจนรวม
 มก.ไนโตรเจน/ล.
4
18.4
13.1
28.8
3.9
78.6


และเพื่อเป็นการประชาสัมพันธ์แก่เกษตรกรในพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา กรมควบคุมมลพิษ ได้จัดงานแถลงข่าว เรื่อง ฟาร์มสาธิตต้นแบบระบบบำบัดน้ำทิ้งจากการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ไปเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2548 ณ โรงแรม เจ.บี. หาดใหญ่ จ.สงขลา โดยมีนายอภิชัย ชวเจริญพันธ์ อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ เป็นประธานในการแถลงข่าว โดยมีผู้เข้าร่วมงานแถลงข่าวจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เกษตรกร และผู้สื่อข่าวรวมทั้งสิ้น 128 ท่าน



ภายหลังงานแถลงข่าว กรมควบคุมมลพิษ ได้จัดทัศนศึกษาฟาร์มสาธิตต้นแบบระบบบำบัดน้ำทิ้งจากการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ โดยในระหว่างการทัศนศึกษาได้มีการให้ความรู้แก่เกษตรกรในเรื่องการทำงานและการบำรุงรักษาระบบบำบัดน้ำทิ้ง การจัดการเลี้ยงที่เหมาะสม และแนวทางการพัฒนาเพื่อให้ได้รับการรับรอง มาตรฐานฟาร์มเลี้ยงกุ้งทะเลระบบซีโอซี (CoC)





ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
สำนักจัดการคุณภาพน้ำ
โทรศัพท์ 0 2298 2242 โทรสาร 0 2298 2202
E-mail : pornsri(dot)p(at)pcd(dot)go(dot)th

 
 #cfhttp.FileContent#
หน้าแรก | เกี่ยวกับคพ. | ข้อมูลและบริการ | ประชาสัมพันธ์ | ดาวน์โหลด | ติดต่อเรา | Site Map Switch to PCD English home page
Copyright © 2004 by Pollution Control Department. All rights Reserved.
เกิดจากชายฝั่ง เกิดในทะเล น้ำมันรั่ว น้ำเปลี่ยนสี ขุดร่องน้ำ แท่นขุดเจาะ เหมืองแร่ ชุมชน อุตสาหกรรม เกษตรกรรม ท่องเที่ยว ท่าเรือ แหล่งกำเนิดมลพิษ มลพิษจากชุมชน มลพิษจากเกษตรกรรม มลพิษจากท่าเรือและสะพานปลา มลพิษจากการท่องเที่ยว มลพิษจากโรงงานอุตสาหกรรม มลพิษจากการขุดเจาะก๊าซธรรมชาติ มลพิษจากการรั่วไหลของน้ำมัน มลพิษจากการขุดร่องน้ำ มลพิษจากการทำเหมืองแร่ในทะเล มลพิษจากปรากฎการณ์น้ำเปลี่ยนสีหรือขี้ปลาวาฬ