ข่าวสารสิ่งแวดล้อม ฉบับที่ 7/2543 วันที่ 26 พฤษภาคม 2543 เรื่อง ผลการประชุมคณะกรรมการศึกษาปัญหาข้อขัดแย้งโครงการจัดการน้ำเสีย เขตควบคุมมลพิษจังหวัดสมุทรปราการ ครั้งที่ 1/2543
----------------------------------------------------------------- วันศุกร์ที่ 26 พฤษภาคม 2543 เวลา 12.30 น. ณ กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม นายไกรสร นันทมานพ ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ ในฐานะประธานคณะกรรมการศึกษาปัญหาข้อขัดแย้งโครงการจัดการน้ำเสียเขตควบคุมมลพิษจังหวัดสมุทรปราการ ได้แถลงข่าวผลการประชุมคณะกรรมการฯ ครั้งที่ 1/2543 เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 25 พฤษภาคม 2543 ว่า คณะกรรมการฯ ชุดนี้มีองค์ประกอบของกรรมการเหมือนกับคณะกรรมการประชาพิจารณ์ที่ได้แต่งตั้งไปครั้งแรกซึ่งได้ยกเลิกไปและมีกรรมการชุดนี้มาแทนที่ โดยในการประชุมครั้งนี้ มีกรรมการเข้าร่วม เช่น นายวรินทร์ เทียมจรัส ซึ่งเป็นตัวแทนจากสภาทนายความ ศาสตราจารย์ พิชิต สกุลพราหมณ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านน้ำเสียจากมหาวิทยาลัยมหิดล ดร. ไมตรี ดวงสวัสดิ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านประมงจากกรมประมง ศาสตราจารย์ ดร. พิมล เรียนวัฒนา ซึ่งเคยเป็นประธานคณะกรรมการประชาพิจารณ์โครงการระบบขนส่งมวลชนขนาดรองสายพระราม 3 โดยการประชุมเริ่มจากการพิจารณาถึงประเด็นปัญหาที่ควรจะมีการหารือเพื่อแก้ไขข้อขัดแย้ง ซึ่งสรุปว่า มีอยู่ทั้งหมด 4 ประเด็นใหญ่ คือ ปัญหาความเป็นห่วงในเรื่องผลกระทบต่อการประกอบอาชีพการเลี้ยงหอยของประชาชนตำบลคลองด่านและพื้นที่ใกล้เคียง ผลกระทบในเรื่องกลิ่นจากระบบบำบัดน้ำเสียต่อชุมชนใกล้เคียง การจัดการกากตะกอนที่เกิดจากระบบบำบัดน้ำเสีย และข้อกังวลในเรื่องปัญหาดินอ่อนและเรื่องน้ำท่วมในพื้นที่บ่อบำบัดน้ำเสีย โดยในการประชุมคราวนี้ ได้พิจารณาหารือใน 2 ประเด็นแรก ในส่วนของประเด็นที่ประชาชนตำบลคลองด่านเป็นห่วงเกี่ยวกับผลกระทบต่อการประกอบอาชีพในเรื่องของการเลี้ยงหอยแมลงภู่ ได้มีการชี้แจงในเรื่องของผลการสำรวจการเลี้ยงหอยบริเวณดังกล่าว โดยโครงการและข้อมูลที่ได้จากสำนักงานประมงจังหวัด ตลอดจนได้มีการชี้แจงให้คณะกรรมการฯ ทราบถึงผลการทดลองเลี้ยงหอยในความเค็มระดับต่างๆ กัน และผลการทำแบบจำลองทางคณิตศาสตร์เพื่อคาดการณ์คุณภาพน้ำในพารามิเตอร์ต่างๆ สรุปว่า การระบายน้ำทิ้งที่บำบัดแล้วจากโครงการไม่น่าที่จะมีผลกระทบต่อการเลี้ยงหอย ทั้งนี้ ได้มีข้อเสนอว่า ควรจะมีการกันแนวเขตพื้นที่สำหรับการระบายน้ำทิ้งในระยะปลายท่อ 600 เมตรสุดท้ายซึ่งเป็นบริเวณหัวปล่อยน้ำ โดยกันพื้นที่ออกไปทางด้านข้าง ๆ ละ 250 เมตร และตามแนวท่อในทิศเหนือ-ใต้ของปลายท่อในระยะรวม 1 กิโลเมตร รวมเป็นพื้นที่กันแนวเขตประมาณ 0.5 ตารางกิโลเมตร อย่างไรก็ดี มีประเด็นในการพิจารณาเรื่องนี้ว่า ประชาชนยังไม่มีความมั่นใจในเรื่องผลการคำนวณทางวิชาการดังกล่าว ควรที่จะมีการเสนอวิธีการเพื่อทำให้ประชาชนมีความมั่นใจ เช่น ระบบการติดตามตรวจสอบและการประกันความเสียหาย นอกจากนี้ยังเห็นว่า จะต้องมีการสำรวจเรื่องการเลี้ยงหอยในพื้นที่นี้โดยคนกลาง เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องยิ่งขึ้น อีกประเด็นที่คณะกรรมการขอให้พิจารณาเพิ่มเติม คือ การนำน้ำกลับไปใช้ประโยชน์อีก เพื่อลดปริมาณน้ำที่ระบายทิ้ง และทำให้เกิดประโยชน์ในการใช้น้ำของพื้นที่เพิ่มเติมอีก ซึ่งยังต้องพิจารณาในเรื่องค่าใช้จ่ายและความเหมาะสมต่อไปด้วย ส่วนประเด็นที่ประชาชนตำบลคลองด่านเป็นห่วงเกี่ยวกับผลกระทบในเรื่องกลิ่นนั้น ได้มีการชี้แจงโดยโครงการฯ เกี่ยวกับการดำเนินงานเพื่อป้องกันปัญหาเรื่องกลิ่น ได้แก่ การกำหนดให้บ่อบำบัดขั้นต้น ซึ่งคาดว่าจะเป็นแหล่งที่อาจก่อให้เกิดปัญหาเรื่องกลิ่นนั้น อยู่ห่างจากชุมชนให้มากที่สุด การกำหนดให้มีแนวกันชนโดยการปลูกต้นไม้เพื่อกำบังลมป้องกันการแพร่กระจายของกลิ่นที่อาจเกิดขึ้น รวมทั้งการกำหนดให้มีระบบม่านน้ำ เพื่อละลายก๊าซที่ทำให้เกิดกลิ่นก่อนนำน้ำเสียเข้าสู่ระบบบำบัด นอกจากนี้ ยังมีมาตรการที่วางไว้สำหรับช่วงดำเนินการ เช่น การใช้สารเอนไซม์ฉีดพ่นลงในบ่อบำบัดเพื่อระงับกลิ่นเฉพาะในช่วงที่มีกลิ่นเกิดขึ้น การทำชั้นน้ำกันกลิ่น การปิดครอบบ่อบำบัดขั้นต้น เป็นต้น อย่างไรก็ดี ที่ประชุม มีความเห็นหลากหลายเกี่ยวกับมาตรการต่างๆ ดังกล่าว โดยเฉพาะในประเด็นการปิดครอบบ่อบำบัดขั้นต้น และยังเห็นว่าการป้องกันและแก้ไขปัญหาเรื่องกลิ่นนั้น ต้องมีการพิจารณาในรายละเอียดต่าง ๆ รวมถึงค่าใช้จ่าย ความเหมาะสมและความเป็นไปได้ในการดำเนินงาน จึงขอให้ทางโครงการฯ รวบรวมข้อมูลในรายละเอียดและให้นำเสนอต่อคณะกรรมการฯ โดยเร็วต่อไป คณะกรรมการฯ ได้กำหนดให้มีการประชุมครั้งต่อไปในช่วงกลางเดือนมิถุนายน เพื่อดำเนินการต่อเนื่องในการแก้ไขปัญหา ซึ่งจะมีการพิจารณาประเด็นในรายละเอียดที่เหลือ และพิจารณาเพิ่มเติมในเรื่องประเด็นเกี่ยวกับการระบายน้ำทิ้งและเรื่องหอย และการป้องกันปัญหาเรื่องกลิ่นและประเด็นในการที่จะกำหนดแนวทางสำหรับการหารือกับผู้เกี่ยวข้องต่อไป
-----------------------------------------------
กองจัดการคุณภาพน้ำ กรมควบคุมมลพิษ โทร.6192311 โทรสาร 6192210