บทนำ

ภารกิจและหน้าที่รับผิดชอบ

	ดำเนินงานวิเคราะห์และประเมินสถานการณ์ปัญหามลพิษทางอากาศจากยานพาหนะ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการกำหนดมาตรฐาน และมาตรการควบคุมมลพิษจากยานพาหนะ ดำเนินงานติดตามตรวจสอบคุณภาพเครื่องยนต์ในขณะใช้งาน เช่น ประสิทธิภาพการทำงาน ความคงทนของเครื่องยนต์ อัตราการเสื่อมสภาพของอุปกรณ์ขจัดมลพิษในขณะใช้งาน เพื่อประกอบในการกำหนดมาตรฐานคุณภาพรถยนต์ใหม่ และมาตรการในการควบคุมมลพิษจากรถยนต์ใช้งาน
คลิกที่นี่เพื่อขยายรูป

3. ดำเนินงานติดตามตรวจสอบปริมาณสารมลพิษที่ปล่อยออกจากยานพาหนะใช้งานในแต่ละประเภทและชนิดของเทคโนโลยีในการควบคุมมลพิษ เพื่อประเมินสถานการณ์ปัญหามลพิษจากยานพาหนะและผลสำเร็จของการดำเนินการตามมาตรการต่าง ๆ

4. ดำเนินงานด้านการศึกษา วิจัย และพัฒนาระบบ รูปแบบ วิธีการที่เหมาะสมในการลดมลพิษทางอากาศจากยานพาหนะ เช่น


• การทดสอบคุณภาพน้ำมันเชื้อเพลิง และน้ำมันหล่อลื่นที่มีผลต่อการเกิดมลพิษ
• พัฒนาและปรับปรุงเทคนิควิธีการตรวจวัดมลพิษทางอากาศ ให้มีความเหมาะสมและถูกต้องมากยิ่งขึ้น
• พัฒนาและทดสอบระบบหรืออุปกรณ์ควบคุมมลพิษทางอากาศให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

5. เป็นสถานที่ตรวจสอบและรับรองคุณภาพยานพาหนะใหม่ตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม

ขอบเขตและความสามารถของการให้บริการทดสอบ

ประเภทของยานพาหนะ สารมลพิษที่ตรวจวัด วิธีการตรวจวัด Gross Vehicle Weight (กก.) ความเร็วสูงสุด(กม./ชม.) CO CO2 HC NOX PM รถจักรยานยนต์ / / / / - Direct, CVS 100 - 450 200 รถยนต์ที่ใช้เครื่องยนต์เบนซิน / / / / - Direct, CVS 400 - 3,500 200 รถยนต์ขนาดเล็กที่ใช้เครื่องยนต์ดีเซล / / / / / Direct, CVS 400 - 3,500 200 รถยนต์ขนาดใหญ่ที่ใช้เครื่องยนต์ดีเซล / / / / / Direct, CVS 5,000 - 21,000 100 เครื่องยนต์ดีเซลขนาดใหญ่ / / / / / Direct, CVS 110-500 แรงม้า Torque 2500 Nm

รถจักรยานยนต์		รถยนต์ที่ใช้เครื่องยนต์เบนซิน
รถยนต์ขนาดเล็กที่ใช้เครื่องยนต์ดีเซล		รถยนต์ขนาดใหญ่ที่ใช้เครื่องยนต์ดีเซล
เครื่องยนต์ดีเซลขนาดใหญ่

ระบบเครื่องมือและอุปกรณ์ห้องปฏิบัติการตรวจวัดมลพิษจากยานพาหนะ

เครื่องมือและอุปกรณ์สำหรับเก็บตัวอย่างและตรวจวัดปริมาณสารมลพิษทางอากาศจากยานพาหนะ ประกอบด้วย

1. แชสซิสไดนาโมมิเตอร์ (Chassis Dynamometer)ประกอบด้วย ลูกกลิ้ง (Roller) พัดลมระบายความร้อน (Cooling fan) ที่ให้ความเร็วลมแปรตามความเร็วของลูกกลิ้ง
2. ระบบเก็บตัวอย่าง (Exhaust gas sampling system) เป็นเครื่องมือสำหรับใช้เก็บและเตรียมตัวอย่างสำหรับการตรวจวัดปริมาณสารมลพิษ ทั้งแบบ วัดโดยตรง (Direct Sampler) และ วัดโดยการเจือจางไอเสีย (Constant Volume Sampler (CVS))
3. ระบบวิเคราะห์ค่ามลพิษ (Emission analysis system) สามารถวัดค่ามลพิษได้ทั้งแบบ Direct Measurement และ CVS Measurement โดยมีระบบวิเคราะห์ดังนี้

วิธีการตรวจวัด สารมลพิษ เครื่องมือ Direct Measurement CO/CO 2 Non-Dispersive Infrared (NDIR) HC Flame Ionization Detector (FID) NOX Chemiluminescence Detector (CLD) CVS Measurement CO/CO2 Non-Dispersive Infrared (NDIR) THC (Total HC) Flame Ionization Detector (FID) NOX Chemiluminescence Detector (CLD) Weighing Particulate Matter (PM) Micro Balance




4. ระบบควบคุมการทำงานและประมวลผลข้อมูล (Vehicle emission test control system) ประกอบด้วยเครื่องควบคุมการทำงานและประมวลผล อุปกรณ์ช่วยการขับรถยนต์ (Driver’s Aid)
5. อุปกรณ์และวัสดุต่าง ๆ สำหรับปรับเทียบเครื่องมือ (Calibration equipment)
6. ก๊าซชนิดต่าง ๆ สำหรับการวิเคราะห์และปรับเทียบเครื่องมือ (Calibration and operating gases)

Chassis Dynamometer		Analyzer System

ผลการดำเนินการที่ผ่านมา

1. ด้านการทดสอบทั่วไป
- ตรวจสอบและรับรองคุณภาพยานพาหนะใหม่ตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมจากกลุ่มผู้ผลิตรถยนต์ รถจักรยานยนต์ ผู้นำเข้าอิสระ และบุคคลทั่วไป
- ทดสอบประสิทธิภาพของผลิตภัณฑ์ลดมลพิษและประหยัดน้ำมันเชื้อเพลิง
2. ด้านการศึกษาวิจัย
ห้องปฏิบัติการตรวจวัดมลพิษจากยานพาหนะ ได้ให้ความร่วมมือกับหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ในการทดสอบมลพิษจากยานพาหนะ
ความร่วมมือกับหน่วยงานในประเทศ เช่น
- การศึกษาเปรียบเทียบปริมาณสารมลพิษและประสิทธิภาพของรถยนต์ที่ใช้เครื่องยนต์ดีเซลขนาดเล็ก ระหว่างน้ำมันดีเซลมะพร้าวดิบ (สูตรทับสะแก) และน้ำมันดีเซล (พ.ศ. 2544)
- การศึกษาเปรียบเทียบมลพิษจากรถจักรยานยนต์ ระหว่างการใช้น้ำมันเบนซิน กับ การใช้เอทานอลผสมน้ำมันเบนซินที่อัตราส่วน 10%,15% (พ.ศ. 2544)
- การศึกษาวิจัยประสิทธิภาพของรถยนต์ที่ใช้เชื้อเพลิงได้ 2 ชนิด (Bi-Fuel Vehicle) เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพของเครื่องยนต์ และปริมาณมลพิษระหว่างการใช้น้ำมันเบนซิน (Gasoline) และ ก๊าซธรรมชาติอัด (CNG) (พ.ศ. 2544)
- การศึกษาวิจัยประสิทธิภาพของการติดตั้ง Simple Catalytic ชนิด Hot Tube กับท่อพักไอเสียของรถสามล้อเครื่อง เพื่อลดปริมาณการระบายมลพิษ (พ.ศ. 2545)
- การศึกษาวิจัยปริมาณมลพิษที่ระบายออกมาจากไอเสียรถโดยสาร ขสมก. มาตรฐาน EURO 1 และ EURO 2 (พ.ศ. 2545)
- การศึกษาผลกระทบและความเป็นไปได้ในการเพิ่มมาตรฐานการรับน้ำหนักบรรทุกที่น้ำหนัก 21, 25 และ 30 ตัน ด้านมลพิษและด้านประสิทธิภาพของเครื่องยนต์ (พ.ศ. 2545)
- การศึกษาวิจัยและพัฒนาเชื้อเพลิงดีโซฮอล์สำหรับรถยนต์ดีเซลในประเทศไทย ด้านมลพิษด้านอัตราการสิ้นเปลืองเชื้อเพลิง ด้านอัตราเร่ง 0-100 ก.ม./ช.ม. และด้านสมรรถนะของรถยนต์ (พ.ศ. 2545)
- การศึกษาเปรียบเทียบสมรรถนะของรถยนต์ดีเซลขนาดใหญ่ ของรถยนต์บรรทุกเทท้าย 5 ตัน M817 ต้นแบบ เพื่อใช้เป็นข้อมูลสำหรับจัดหาในกองทัพบก (พ.ศ. 2545)
- การศึกษาประสิทธิภาพการลดมลพิษของรถยนต์ดีเซลขนาดเล็กจากการใช้น้ำมันที่ได้จากการแปรรูปของเสียเป็นเชื้อเพลิง (พ.ศ. 2545)
- การศึกษาวิจัยเปรียบเทียบมลพิษและสมรรถนะของรถยนต์ดีเซลขนาดเล็ก จากการใช้น้ำมันดีเซล น้ำมันดีเซลผสมน้ำมันปาล์มบริสุทธิ์ 50:50 และน้ำมันปาล์มบริสุทธิ์ 100 % เป็นเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องยนต์ดีเซลขนาดเล็ก (พ.ศ. 2545)
- การศึกษาประสิทธิผลของการปรับแต่งและซ่อมบำรุงเครื่องยนต์ของรถโดยสารประจำทางร่วมบริการ ขสมก. เพื่อลดมลพิษและประหยัดพลังงาน (พ.ศ. 2545-2547)
- การศึกษาเปรียบเทียบมลพิษและอัตราการสิ้นเปลืองน้ำมันเชื้อเพลิงของรถยนต์ที่ใช้เครื่องยนต์เบนซินและดีเซลตามมาตรฐาน EURO 2 และ EURO 3 จากการใช้น้ำมันเบนซินและดีเซลที่มีปริมาณกำมะถัน แตกต่างกัน 3 ระดับ (พ.ศ. 2546)
- การศึกษาวิจัยและพัฒนาวัฏจักรการขับขี่สำหรับการวัดปริมาณการใช้พลังงานและมลพิษจากรถยนต์ในกรุงเทพมหานคร (พ.ศ. 2547)
- การศึกษาวิจัยสาธิตการผลิตและการใช้ไบโอดีเซลเป็นเชื้อเพลิงในรถยนต์รับจ้างสองแถวในจังหวัดเชียงใหม่ (พ.ศ. 2548)
- การศึกษาทดลองเปลี่ยนระบบการใช้เชื้อเพลิงของรถยนต์เบนซินและรถยนต์ดีเซลของกรมควบคุมมลพิษ มาใช้เชื้อเพลิงก๊าซธรรมชาติอัด (CNG) (พ.ศ. 2548-2549)
ความร่วมมือกับหน่วยงานต่างประเทศ เช่น
- การศึกษาเพื่อพัฒนาวัฏจักรการขับขี่รถยนต์ในกรุงเทพมหานครและการคาดการณ์ปริมาณการระบายมลพิษทางอากาศภายใต้โครงการ CDM Project in Transport Sector ศึกษาร่วมกับ Japan Transport Cooperation Association (JTCA) (พ.ศ. 2547)
- การทดสอบเปรียบเทียบมลพิษจากรถจักรยานยนต์ โดยใช้รูปแบบการขับขี่มาตรฐานรถจักรยานยนต์ใหม่ ระดับที่ 5 และรูปแบบการขับขี่มาตรฐาน EURO 3 ศึกษาร่วมกับ Honda R&D Southeast Asia Co., Ltd. (พ.ศ. 2547)
- การพัฒนายุทธศาสตร์การลดมลพิษจากดีเซลสำหรับเมืองใหญ่ (DIESEL Project) ศึกษาร่วมกับ ธนาคารโลก (World Bank) , US-AID, CAI-ASIA (พ.ศ. 2547-2549)
- การศึกษาความแตกต่างของปริมาณมลพิษเปรียบเทียบระหว่างการใช้น้ำมันปาล์มไบโอดีเซล (PME 20%) น้ำมันมะพร้าวไบโอดีเซล (CME 20%) และน้ำมันดีเซล โดยศึกษาร่วมกับ Japan Transport Cooperation Association (JTCA) (พ.ศ. 2548)
- การสาธิตติดตั้งอุปกรณ์ลดมลพิษในรถยนต์ดีเซลใช้งานในกรุงเทพมหานคร (Bangkok Diesel Retrofit Demonstration) ศึกษาร่วมกับ United State Environmental Protection Agency (US.EPA) และ ธนาคารโลก (World Bank) (พ.ศ. 2548-2549)
- การศึกษาดัดแปลงรถโดยสารเครื่องยนต์ดีเซลมาใช้ก๊าซธรรมชาติ ศึกษาร่วมกับ การปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย (PTT) และ Greengas Technologies Pte.,Ltd. ออสเตรเลีย (พ.ศ. 2548-2549)

3. ด้านการพัฒนาคุณภาพ
ห้องปฏิบัติการตรวจวัดมลพิษจากยานพาหนะ ได้ตระหนักถึงความถูกต้องและความน่าเชื่อถือของข้อมูล รวมทั้งมีผลการทดสอบเป็นที่ยอมรับทั้งในประเทศและระดับสากล ห้องปฏิบัติการจึงได้นำข้อกำหนดทั่วไปว่าด้วยความสามารถของห้องปฏิบัติการทดสอบและสอบเทียบ ตามมาตรฐาน มอก.17025 (ISO/IEC 17025) มาใช้เพื่อจัดทำระบบคุณภาพของห้องปฏิบัติการ
ปัจจุบัน ห้องปฏิบัติการตรวจวัดมลพิษจากยานพาหนะ ได้รับการรับรองระบบคุณภาพตามมาตรฐาน มอก.17025 จากหน่วยงานรับรองมาตรฐานสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ขอบข่ายที่ได้รับการรับรองคือ ห้องปฏิบัติการรถยนต์ดีเซลขนาดเล็ก ตามมาตรฐาน มอก.2155-2546

คลิกที่นี่เพื่อดูรายละเอียด

4. ด้านการประชาสัมพันธ์เผยแพร่ความรู้
ห้องปฏิบัติการตรวจวัดมลพิษจากยานพาหนะ ได้ให้การสนับสนุนและบริการข้อมูลข่าวสาร เผยแพร่กิจกรรม ตลอดจนความรู้ด้านสิ่งแวดล้อมให้แก่ผู้ที่สนใจทั้ง นักเรียน นักศึกษาและประชาชนทั่วไป โดยรวบรวมหนังสือและเอกสารทางด้านสิ่งแวดล้อมของ กรมควบคุมมลพิษ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทางด้านสิ่งแวดล้อม จัดเป็นห้องสมุดขนาดเล็ก เผยแพร่ความรู้แก่ผู้ที่สนใจ และให้บริการยืมเอกสารสื่อต่างๆ เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมแก่กลุ่มนักศึกษา นอกจากนี้ยังให้การสนับสนุนการศึกษาดูงานจาก สถาบันการศึกษาต่าง ๆ รวมทั้งหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้องทั้งในประเทศและต่างประเทศ เช่น
- คณะนักศึกษาและคณาจารย์ สาขาวิชาอนามัยสิ่งแวดล้อม สำนักวิชาแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (พ.ศ. 2547)
- คณะนักศึกษาสาขาเคมีทรัพยากรสิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (พ.ศ. 2547)

- คณะผู้เชี่ยวชาญ เจ้าหน้าที่จากธนาคารโลก (World Bank) โครงการ DIESEL Project และ โครงการ DIESEL Retrofit (พ.ศ. 2547)

- คณะผู้เข้าร่วมฝึกอบรม Mobile Source Emission Inventory จัดโดย กรมควบคุมมลพิษ และ CIA-ASIA (พ.ศ. 2547)
- คณะเจ้าหน้าที่จากศูนย์ฝึกอบรมด้านสิ่งแวดล้อม (ERTC) และเจ้าหน้าที่จาก JICA
เข้าเยี่ยมชมและหารือเกี่ยวกับการดำเนินโครงการติดตามตรวจสอบปริมาณ VOC จาก Mobile Source (พ.ศ. 2547)
- คณะนักศึกษาจากสถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย (Asian Institute of Technology : AIT) (พ.ศ. 2548)

อัตราค่าทดสอบมลพิษจากยานพาหนะ

Automotive Emissions Laboratory Testing Fees

Vehicle Type/Pollutant Test Testing Fee (Baht) 1. Motorcycle   1.1 Emission Test 25,500  1.2 White Smoke Test 5,000  1.3 Idle Emission Test 1,500  1.4 Performance Test 17,000 2. Gasoline   2.1 Emission Test 29,000  2.2 Idle Emission Test 1,000  2.3 Emission of Crankcase gases 1,000  2.4 Performance Test 19,400 3. Light Duty Diesel   3.1 Emission Test 32,000   3.2 Black Smoke Test 4,000  3.3 Performance Test 21,400 4. Light Duty Diesel   4.1 Emission Test 100,000   4.2 Black Smoke Test 10,000  4.3 Performance Test 66,700 5. Heavy Duty Diesel Engine   5.1 Emission Test 130,000   5.2 Black Smoke Test 10,000  5.3 Performance Test 86,700

ปริมาณการทดสอบ

Fiscal Year Motorcycle Gasoline Light Duty Diesel Heavy Duty Diesel Engine Vehicles Tested No. of Tests Vehicles Tested No. of Tests Vehicles Tested No. of Tests Vehicles Tested No. of Tests Vehicles Tested No. of Tests 1999 3 3 3 3 1 1 1 1 - - 2000 0 0 12 24 47 56 10 33 0 0 2001 10 65 35 48 236 295 11 34 1 1 2002 6 6 24 81 166 240 4 12 0 0 2003 0 0 9 10 58 85 40 80 0 0 2004 0 0 0 0 0 0 81 161 0 0 2005 4 6 17 30 122 353 86 336 0 0 Total 26 86 155 323 704 1182 321 683 1 1