การจัดการปัญหามลพิษทางเสียงจากยานพาหนะ


การจัดการปัญหามลพิษทางเสียงจากยานพาหนะ
• สถานการณ์ปัญหา
• มาตรการจัดการ
• กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
โครงการรณรงค์การใช้รถจักรยานยนต์ที่มีระดับเสียงอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน (ปี 2548)
โครงการสำรวจระดับเสียงและส่งเสริมการใช้ท่อไอเสียมาตรฐานในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล (ปี 2549)
ลิงค์หน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง


การจัดการปัญหามลพิษทางเสียงจากยานพาหนะ

  • สถานการณ์ปัญหา
  • เสียงดัง เป็นปัญหาที่พบในเขตชุมชนและพื้นที่พัฒนาต่างๆ  ที่มีการขยายตัวของการคมนาคมขนส่งโดยเฉพาะกรุงเทพมหานครที่ประสบปัญหาอย่างต่อเนื่อง โดยแหล่งกำเนิดเสียงที่สำคัญคือ ยานพาหนะ จากผลการตรวจวัดระดับเสียงโดยสถานีตรวจวัดอย่างต่อเนื่องพบว่า ในปี 2548 บริเวณริมถนนมีค่าระดับเสียงเฉลี่ย 24 ชั่วโมง 60.8-90.3 เดซิเบลเอ (เฉลี่ย 71 เดซิเบลเอ) เกินมาตรฐาน1 ร้อยละ 70 ของจำนวนวันที่ตรวจวัด และผลการตรวจวัดระดับเสียงจากยานพาหนะประเภทต่างๆ ในกรุงเทพมหานคร เมื่อเปรียบเทียบสัดส่วนร้อยละของรถที่ใช้เครื่องยนต์เบนซิน พบว่า รถยนต์สี่ล้อเล็ก มีระดับเสียงเกินมาตรฐานมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 50.4 รองลงมาคือ รถจักรยานยนต์ 2 จังหวะ รถสามล้อเครื่อง และรถจักรยานยนต์ 4 จังหวะ (ร้อยละ 35.1, 12.8 และ 1.7 ตามลำดับ) ส่วนรถยนต์ที่ใช้เครื่องยนต์ดีเซล พบว่า รถโดยสารระหว่างจังหวัดมีระดับเสียงเกินมาตรฐานมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 34.4 รองลงมาคือ รถโดยสารไม่ประจำทาง รถตู้ รถมินิบัส และรถโดยสารร่วมประจำทาง ขสมก. (ร้อยละ 29.7, 10, 8.6, และ 8.2 ตามลำดับ)


    * มาตรฐานระดับเสียโดยทั่วไป กำหนดค่าระดับเสียงเฉลี่ย 24 ชั่วโมง ไม่เกิน 70 เดซิเบลเอ ซึ่งเป็นเกณฑ์ที่ประเมินอันตรายต่อการได้ยินจากการได้รับเสียงอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน

    รูปที่ 1 ระดับเสียงริมถนนในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ปี 2540- 2548  

    รูปที่ 2 สัดส่วนรถยนต์ที่ใช้เครื่องยนต์เบนซินที่มีมลพิษทางเสียงเกินมาตรฐานในเขตกรุงเทพมหานครปี 2548

    รูปที่ 3 สัดส่วนของรถยนต์ที่ใช้เครื่องยนต์ดีเซลที่มีมลพิษทางเสียงเกินมาตรฐานในเขตกรุงเทพมหานคร ปี 2548

  • มาตรการจัดการ
  • กรมควบคุมมลพิษ ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง   ได้จัดทำมาตรการ 2 เรื่อง ได้แก่

      1) มาตรการจัดการปัญหามลพิษทางเสียงจากรถจักรยานยนต์ ระหว่างปี 2546 – 2550

      เพื่อใช้เป็นแนวทางในการจัดการปัญหามลพิษทางเสียงจากรถจักรยานยนต์ในกรุงเทพมหานคร และเสนอให้ คณะกรรมการควบคุมมลพิษ ทราบในคราวประชุมครั้งที่ 5/2456 เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2546 รายละเอียด

      นับตั้งแต่ปี 2547 ถึงปัจจุบัน กรมควบคุมมลพิษ ได้ร่วมกับหลายหน่วยงานได้จัดทำโครงการต่างๆ ซึ่งเป็นการแปลงมาตรการสู่การปฏิบัติอันนำไปสู่การแก้ไขปัญหามลพิษทางเสียงจากรถจักรยานยนต์และขยายขอบข่ายการดำเนินงานเพื่อแก้ปัญหามลพิษทางเสียงจากยานพาหนะประเภทอื่น

      2) ร่างมาตรการจัดการปัญหามลพิษทางเสียงริมเส้นทางจราจร

      เพื่อใช้เป็นแนวทางในการจัดการปัญหามลพิษทางเสียงจากการจราจรในกรุงเทพมหานคร โดยขณะนี้อยู่ระหว่างการทบทวนร่างมาตรการให้มีความเหมาะสมยิ่งขึ้นเพื่อให้มีความเป็นไปได้ในการแปลงมาตรการสู่การปฏิบัติ เนื้อหาโดยสรุปประกอบด้วย


      1. การจำกัดจำนวนยานพาหนะ
        1.1 การเก็บค่าธรรมเนียมเข้าพื้นที่การจราจรแออัด
        1.2 การจัดระบบบริการแท็กซี่
        1.3 การกำหนดอายุการใช้งานรถรับจ้างทุกประเภท
        1.4 การควบคุมอัตราเพิ่มของรถยนต์ส่วนบุคคล
        1.5 การส่งเสริมให้ประชาชนลดการใช้รถยนต์ส่วนบุคคล
        1.6 การห้ามรถบรรทุกวิ่งในเขตพื้นที่ชั้นใน
      2. การบริหารจัดการ
        2.1 การพัฒนาระบบขนส่งมวลชน
        2.2 การจำกัดความเร็วสูงสุดของรถ
        2.3 การปรับปรุงสภาพผิวถนน
        2.4 การจัดการเรื่องร้องเรียนยานพาหนะเสียงดัง
        2.5 การบริการปรับแต่งท่อไอเสียงและตรวจวัดระดับเสียงยานพาหนะ
        2.6 การส่งเสริมและศึกษาวิจัยเทคโนโลยีลดมลพิษจากยาพาหนะ
        2.7 การสนับสนุนมาตรการด้านผังเมือง
      3. มาตรการด้านกฎหมาย
        3.1 การกำหนดมาตรฐานระดับเสียงยานพาหนะ
        3.2 การตรวจสภาพรถก่อนต่อทะเบียน
        3.3 การตรวจจับยานพาหนะเสียงดัง
        3.4 การตรวจจับร้านจำหน่ายท่อไอเสียไม่ได้มาตรฐาน
      4. การรณรงค์ประชาสัมพันธ์

    • กฏหมายที่เกี่ยวข้อง



    โครงการรณรงค์การใช้รถจักรยานยนต์ที่มีระดับเสียงอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน(ปี 2548) รายละเอียด

    หลังจากที่มาตรการจัดการปัญหามลพิษทางเสียงจากรถจักรยานยนต์ได้ถูกจัดทำขึ้นและเสนอคณะกรรมการควบคุมมลพิษรับทราบในปี 2546 นั้น ในปี 2547 หน่วยงานต่างๆ ได้ประชุมวางแผนและกำหนดกิจกรรมในการแก้ไขปัญหามลพิษทางเสียงจากรถจักรยานยนต์ และกำหนดให้มี “โครงการรณรงค์การใช้รถจักรยานยนต์ที่มีระดับเสียงอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน” ดำเนินงานในปี  2548  โดยกรมควบคุมมลพิษเป็นหน่วยงานหลัก และเป็นหน่วยงานประสานการดำเนินงานร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กรุงเทพมหานคร กองบังคับการตำรวจจราจร กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กรมประชาสัมพันธ์ สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม กรมการขนส่งทางบก สมาคมอุตสาหกรรมยานยนต์ไทย   สมาคมผู้ประกอบการรถจักรยานยนต์ไทย ชมรมคลินิกไอเสีย และมูลนิธิสิ่งแวดล้อมไทย

      กิจกรรม และผลการดำเนินงาน

      • การรณรงค์ประชาสัมพันธ์
      • การพัฒนาบุคลากรในงานจัดการปัญหามลพิษทางเสียง
      • การให้บริการตรวจวัดระดับเสียง ซ่อมเปลี่ยนอะไหล่ราคาพิเศษ
      • โครงการมอเตอร์ไซด์ลดมลพิษ ช่วยชีวิต ช่วยชาติ
      • การตรวจสอบตรวจจับรถจักรยานยนต์เสียงดัง
      • การตรวจจับร้านจำหน่ายท่อไอเสียรถจักรยานยนต์
      • โครงการรวมไทย รวมใจ ต้านภัยเสียง
      • โครงการวินมอเตอร์ไซค์ปลอดภัยไร้มลพิษทางเสียง



    โครงการสำรวจระดับเสียงและส่งเสริมการใช้ท่อไอเสียมาตรฐานในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล
    (ปี 2549)
    รายละเอียด

    ปี 2549 รัฐได้ดำเนินการแก้ไขปัญหามลพิษทางเสียงจากการจราจรอย่างต่อเนื่อง โดยใช้ชื่อ  "โครงการสำรวจระดับเสียงและส่งเสริมการใช้ท่อไอเสียมาตรฐานในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล" ซึ่งเป็นการดำเนินงานร่วมกันของ กรมควบคุมมลพิษ กรุงเทพมหานคร สำนักงานตำรวจแห่งชาติ สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม กรมการขนส่งทางบก กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กรมประชาสัมพันธ์ สำนักงานคณะกรรมการอาชีวศึกษา กรมควบคุมโรค สมาคมผู้ประกอบการรถจักรยานยนต์ไทย มูลนิธิสิ่งแวดล้อมไทย และชมรมคลินิกไอเสีย การดำเนินงานเน้นการรณรงค์ให้ประชาชนตรวจสอบรถให้อยู่ในสภาพดีก่อนนำมาใช้งานบนท้องถนน การตรวจสอบตรวจจับยานพาหนะเสียงดัง ซึ่งตรวจจับรถสามล้อเครื่อง และรถโดยสารประจำทาง สำหรับรถจักรยานยนต์ได้ตรวจสอบตรวจจับต่อเนื่องจากปี 2548 นอกจากนี้ ได้ปรับปรุงระบบการรับเรื่องร้องเรียนให้สามารถเชื่อมต่อไปยังหน่วยงานที่เพื่อให้ประชาชนสามารถร้องเรียนปัญหาเสียงดังจากยานพาหนะไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรง

      กิจกรรมและผลการดำเนินงาน

      • การรณรงค์ประชาสัมพันธ์
      • การพัฒนาบุคลากรในงานจัดการปัญหามลพิษทางเสียง
      • การจัดการปัญหาเรื่องร้องเรียนมลพิษทางเสียงจากยานพาหนะ
      • การตรวจสอบตรวจจับยานพาหนะสียงดัง
      • โครงการรวมไทย รวมใจ ต้านภัยเสียง
      • การตรวจให้คำแนะนำร้านจำหน่ายท่อไอเสียยานพาหนะ



    ลิงค์หน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง

    กรุงเทพมหานคร

    กองบังคับการตำรวจจราจร

    กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม
    กรมประชาสัมพันธ์
    สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
    กรมการขนส่งทางบก
    สมาคมอุตสาหกรรมยานยนต์ไทย
    สมาคมผู้ประกอบการรถจักรยานยนต์ไทย
    มูลนิธิสิ่งแวดล้อมไทย
     

    ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่

    ส่วนมลพิษทางเสียงและความสั่นสะเทือนสำนักจัดการคุณภาพอากาศและเสียง
    กรมควบคุมมลพิษ

    โทรศัพท์ 0 2298 2372-5 โทรสาร 0 2298 2392
    E-mail : noise(at)pcd(dot)go(dot)th