• วัตถุประสงค์

• เป้าหมาย

- ทุกจังหวัดมีการจัดกลุ่มพื้นที่เพื่อรองรับการจัดตั้งศูนย์จัดการขยะมูลฝอย โดยสามารถแบ่งขนาดเล็ก ขนาดกลาง และขนาดใหญ่ ( S,M,L ) ตามปริมาณขยะมูลฝอย ขอบเขตการให้บริการ ระยะทางขนส่ง และการบริหารจัดการระดับท้องถิ่น

- มีทางเลือกการบริหารจัดการขยะมูลฝอยและเทคโนโลยีที่เหมาะสมในแต่ละกลุ่มพื้นที่ทั่วประเทศ

• แนวคิดในการแก้ปัญหาแบบผสมผสาน

-ให้มีการรวมกลุ่มของท้องถิ่น(cluster) เพื่อสร้างระบบกำจัดขยะแบบผสมผสานโดยเน้นการนำขยะมาใช้ประโยชน์ในรูปของปุ๋ยและผลิตกระแสไฟฟ้า

แผนภาพแสดงขั้นตอนการกำจัดขยะแบบผสมผสาน

การบูรณาการ (Waste To Energy)

• หลักเกณฑ์การแบ่งกลุ่มพื้นที่

-การกำหนดพื้นที่ที่มีศักยภาพหรือมีสถานที่กำจัดขยะมูลฝอยที่ได้รับการออกแบบอย่างถูกหลักสุขาภิบาลแล้ว

-การกำหนดขนาดของกลุ่มพื้นที่จากปริมาณขยะที่เกิดขึ้นโดยการประมาณจากจำนวนประชากรระดับอำเภอและอัตราการผลิตขยะมูลฝอย

-การวิเคราะห์ความเหมาะสมของกลุ่มพื้นที่โดยใช้ Cluster Model โดยใช้โปรแกรม GIS Arcview (Spatial and Network Analysis)

การแบ่งกลุ่มของขอบเขตพื้นที่ให้บริการของศูนย์กำจัดมูลฝอย ( Cluster )

 การแบ่งกลุ่มสามารถแบ่งหรือจัดกลุ่มของตำบลทั้งหมดในประเทศไทยให้อยู่ในรูปแบบของกลุ่มของข้อมูลที่อาศัยหลักการการรวมกันของข้อมูลจนกระทั่งถึงระดับความสามารถของระบบในการรองรับ ซึ่งการแบ่งกลุ่มนั้นได้กำหนด คพ. โดยแบ่งออกเป็น สามประเภทหลักดังนี้คือ

กลุ่มพื้นที่ขนาดใหญ่ (Large Cluster ) -ปริมาณขยะมูลฝอยเข้าระบบมากกว่า 500 ตัน/วัน/กลุ่มพื้นที่ -รัศมีการเก็บรวบรวมขยะมูลฝอย 50 กิโลเมตร -ใช้เทคโนโลยีการจัดการได้หลายรูปแบบพร้อมกัน (โรงงานคัดแยก หมักปุ๋ย และ WTE) -มีจำนวน 10 กลุ่มพื้นที่	คลิกที่นี่เพื่อขยายภาพ
กลุ่มพื้นที่ขนาดกลาง (Medium Cluster )   -ปริมาณขยะมูลฝอยเข้าระบบระหว่าง 50-500 ตัน/วัน/กลุ่มพื้นที่  แบ่งเป็น 3 ขนาด -รัศมีการเก็บรวบรวมขยะมูลฝอย 30 กิโลเมตร -มีจำนวน 51 กลุ่มพื้นที่ -ใช้เทคโนโลยีการจัดการแบบผสมผสานได้ 1-2 แบบ (โรงงานคัดแยก/WTE/ เตาเผา หรือหมักปุ๋ย)
กลุ่มพื้นที่ขนาดกลาง 1 (Medium Cluster 1) -ปริมาณขยะมูลฝอยเข้าระบบระหว่าง 250 - 500 ตัน/วัน/กลุ่มพื้นที่ -รัศมีการเก็บรวบรวมขยะ มูลฝอย 30 กิโลเมตร -มีจำนวน 10 กลุ่มพื้นที่	คลิกที่นี่เพื่อขยายภาพ
กลุ่มพื้นที่ ขนาดกลาง 2 (Medium Cluster 2) -ปริมาณขยะมูลฝอย เข้าระบบระหว่าง 100-250 ตัน/วัน/กลุ่มพื้นที่ -รัศมีการเก็บรวบรวมขยะ มูลฝอย 30 กิโลเมตร -มีจำนวน 28 กลุ่มพื้นที่	คลิกที่นี่เพื่อขยายภาพ
กลุ่มพื้นที่ขนาดกลาง 3 (Medium Cluster 3) - ปริมาณขยะมูลฝอยเข้าระบบ ระหว่าง 50-100 ตัน/วัน /กลุ่มพื้นที่ -รัศมีการเก็บรวบรวมขยะมูลฝอย 30 กิโลเมตร -มีจำนวน 12 กลุ่มพื้นที่	คลิกที่นี่เพื่อขยายภาพ
กลุ่มพื้นที่ขนาดเล็ก (Small Cluster ) -ปริมาณขยะมูลฝอยเข้าระบบน้อยกว่า 50 ตัน/วัน/กลุ่มพื้นที่ -พื้นที่ห่างไกล (Remote Area) n รัศมีการเก็บรวบรวมขยะ มูลฝอย 30 กิโลเมตร -มีจำนวน 6 กลุ่มพื้นที่ -ใช้เทคโนโลยีการจัดการสำหรับระบบขนาดเล็ก/เทคโนโลยีที่มีการศึกษาวิจัยและพัฒนาใน ประเทศ -ศูนย์ที่สามารถรับขยะได้ ระหว่างน้อยกว่า 50 ตัน/วัน เป็นศูนย์ขนาดเล็ก พื้นที่ให้บริการสูงสุดระยะทาง 30กิโลเมตร	คลิกที่นี่เพื่อขยายภาพ

• ขั้นตอนการดำเนินงาน

. -การหาขอบเขตพื้นที่ให้บริการ 106 ศูนย์บริการกำจัดขยะมูลฝอย

(ปริมาณขยะ=จำนวนประชากร * อัตราการก่อขยะของคนต่อวัน)

ตัวอย่างการหาขอบเขตพื้นที่ให้บริการ 106 ศูนย์บริการกำจัดขยะมูลฝอย

Example : กรณีที่ศูนย์ขนาดกลาง

-การหาขอบเขตพื้นที่ให้บริการนอกพื้นที่ 106 ศูนย์บริการกำจัดขยะมูลฝอย

ตัวอย่างการทดสอบการหาพื้นที่ให้บริการนอกเขตพื้นที่ 106 ศูนย์

• การดำเนินงาน

1. กรมควบคุมมลพิษจัดทำหลักการและเหตุผล ( Concept Paper ) การดำเนินงานการแบ่งกลุ่มพื้นที่ ซึ่งเป็นกิจกรรมตามข้อสั่งการ รมว.ทส. ภายใต้แผนปฏิบัติการจัดการน้ำเสียและขยะมูลฝอย

2. กรมควบคุมมลพิษจัดทำหลักเกณฑ์การแบ่งกลุ่มพื้นที่ ( Clustering ) คู่มือเทคนิคขั้นตอนการดำเนินงานแผนการดำเนินงานและแผนการใช้เงิน

3. กรมควบคุมมลพิษและที่ปรึกษาฯจัดทำแนวทางและออกแบบโปรแกรมประยุกต์การกำหนดขนาดของกลุ่มพื้นที่ในเบื้องต้น ( Cluster Model ) เพื่อใช้ประกอบการหารือ อปท. ในการแบ่งกลุ่มขนาดพื้นที่ตามความต้องการของท้องถิ่น

4. กรมควบคุมมลพิษจัดประชุมชี้แจงการดำเนินงานระหว่างกรมควบคุมมลพิษและสำนักงานสิ่งแวดล้อมภาค ในการแบ่งกลุ่มพื้นที่ หลักการขั้นตอนรองรับการบริหารจัดการขยะมูลฝอยของ อปท.

5. ที่ปรึกษาฯจัดทำคู่มือการใช้โปรแกรมประยุกต์ Cluster Model พร้อมสำเนา CD ให้สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาค ในวันประชุมชี้แจงเพื่อใช้ประกอบการประชุมหารือผู้ว่าราชการจังหวัดและ อปท.

6. สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคจัดประชุมหารือและรับฟังข้อคิดเห็นจากผู้ว่าราชการจังหวัดและนายกเทศมนตรี/ อบต. ภายในพื้นที่รับผิดชอบของแต่ละสำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคในการรวบรวมข้อมูลการแบ่งกลุ่มพื้นที่ตามความสมัครใจและความพร้อมของท้องถิ่น ( Voluntary basis) ทั้งนี้ กรมควบคุมมลพิษจะสนับสนุนเทคนิคและบุคลากรโดยจัดส่งเจ้าหน้าที่กรมควบคุมมลพิษและที่ปรึกษาฯ ออกแบบโปรแกรมประยุกต์(ม.มหิดล)ร่วมประชุมกับสำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคและอปท.

7 . สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคสำรวจพื้นที่( Field Check)และนำเข้าข้อมูลในแบบฟอร์ม (Attribute Data) ถ่ายภาพกิจกรรมการประชุม จัดทำการลงนามในบันทึกข้อตกลงร่วมกัน (MOU) พร้อมตรวจสอบข้อมูล ( Verify ครั้งที่ 1) และส่งผลการดำเนินงานข้อ 5- 7 และให้ข้อเสนอแนะประกอบการวิเคราะห์เฉพาะพื้นที่ให้กรมควบคุมมลพิษ

8 . กรมควบคุมมลพิษและผู้รับจ้างรวบรวมข้อมูลและนำเข้าข้อมูลไว้ในฐานข้อมูลเดียวกันเพื่อรองรับการประมวลผลในภาพรวมระดับประเทศโดยให้มีการออกแบบและเพิ่มเติม Fields อย่างเป็นระบบตามเงื่อนไขที่กรมควบคุมมลพิษกำหนด

9 . กรมควบคุมมลพิษและที่ปรึกษาฯนำเข้าข้อมูล Matrix ทางเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะสม

1 0 . กรมควบคุมมลพิษประสานสำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคเพื่อพิจารณาตรวจสอบและยืนยันผลการวิเคราะห์เชิงพื้นที่( ครั้งที่ 2)

1 1 . ที่ปรึกษาฯ แสดงผลการวิเคราะห์การแบ่งกลุ่มพื้นที่ 75 จังหวัด ตามความพร้อม ความสมัครใจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและเทคโนโลยีที่เหมาะสม และพิมพ์ Layout และจัดทำ Digital Layout File เพื่อเผยแพร่และรายงานผลการวิเคราะห์รายจังหวัด/ภาค/ภาพรวมทั้งประเทศ เสนอต่อผู้มีอำนาจในการตัดสินใจเพื่อพิจารณาเห็นชอบ

1 2 . กรมควบคุมมลพิษและที่ปรึกษาฯประมวลผลข้อมูลด้านการจัดกลุ่มพื้นที่ Clustering และการบริหารจัดการขยะมูลฝอยระดับท้องถิ่นตามความพร้อมและความสมัครใจของท้องถิ่นในระบบGIS แสดงภาพรวมทั้งประเทศและจัดทำรายงานผลการดำเนินงาน ผลการหารือ 75 จังหวัด รูปถ่าย และบันทึกข้อตกลง ( MOU)

ระยะเวลาดำเนินงาน

ระยะเวลาดำเนินงาน 45 วัน (1 ตุลาคม 2548 – 15 พฤศจิกายน 2548)

งบประมาณดำเนินงาน

งบประมาณของกรมควบคุมมลพิษ ประจำปี 2549

แผนภาพแสดงขั้นตอนการดำเนินงาน

• ผลที่คาดว่าจะได้รับ

ข้อมูลการบริหารจัดการขยะมูลฝอยระดับท้องถิ่นในระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ ( GIS ) ที่แสดงผลการแบ่งกลุ่มพื้นที่ตามความพร้อมความสมัครใจของท้องถิ่นครอบคลุม 76 จังหวัดและข้อเสนอโครงการ(ถ้ามี)

• เอกสารดาวน์โหลด

แบบฟอร์ม รายงานความก้าวหน้ากิจกรรมการแบ่งกลุ่มพื้นที่เพื่อรองรับการจัดตั้งศูนย์จัดการขยะมูลฝอย (Clustering) สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาค[ Download : 66.5 KB ]

คู่มือการใช้โปรแกรม Arc View เบื้องต้น(สำหรับการเรียกดูข้อมูล cluster) [ Download : 738 KB ]