แนวปฏิบัติที่ดีด้านการป้องกันและลดมลพิษสำหรับสำนักงานเทศบาล

การดำเนินงานตามแนวปฎิบัติที่ดีด้านการป้องกันและลดมลพิษสำหรับสำนักงานเทศบาล

ขั้นตอนที่ 1 การสร้างคณะทำงาน การมีส่วนร่วมของคนในองค์กรเป็นสิ่งสำคัญที่จะทำให้การดำเนินงานตามแนวปฏิบัติที่ดีฯ เป็นไปอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน จึงต้องมีการสร้างเป็นคณะทำงานที่ประกอบด้วยผู้แทนจากกองหรือแผนกที่สำคัญต่างๆ เริ่มตั้งแต่ผู้บริหารเทศบาล ฝ่ายพนักงานเจ้าหน้าที่ ฝ่ายซ่อมบำรุง เป็นต้น คณะทำงานมีหน้าที่ให้ความรู้ความเข้าใจและกระตุ้นให้บุคลากรทุกคนของสำนักงานมีความสนใจในการดำเนินงานตามแนวปฎิบัติที่ดีฯ สนับสนุนและประสานระหว่างกิจกรรมต่างๆ ที่สำคัญ คือ ร่วมกัน กำหนดเป้าหมาย วิธีการดำเนินงาน การแก้ไขปัญหา การติดตามและประเมินผลตลอดจนการประชาสัมพันธ์เพื่อให้การดำเนินงานบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ ขั้นตอนที่ 2 การสำรวจกิจกรรม คณะทำงานที่ตั้งขึ้นดำเนินการสำรวจกิจกรรมหลักของสำนักงานเทศบาลอย่างละเอียดเพื่อให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างกิจกรรมแต่ละประเภท กับการใช้พลังงาน วัตถุดิบ และทรัพยากร และผลของกิจกรรมกับของเสียที่เกิดขึ้นรวมถึงจุดหรือบริเวณใดที่เกิดความสูญเสียและสามารถปรับปรุงให้ดีขึ้น ซึ่งกิจกรรมหลักของสำนักงานประกอบด้วย

ขั้นตอนที่ 3 การาสำรวจกานใช้ทรัพยากร

ขั้นตอนที่ 4 แนวปฎิบัติที่ดี

คู่มือเล่มนี้ได้จัดทำเป็นตารางแนวปฎิบัติที่ดีด้านการป้องกันและลดมลพิษสำหรับสำนักงานเทศบาล ซึ่งคณะทำงานสามารถใช้ในการสำรวจกิจกรรมและสำรวจการใช้ทพรัพยากรแต่ละประเภทของแต่ละกิจกรรม ดังปรากฎตามรายการตรวจสอบ (Checklist) แนวปฏิบัติที่ดีท้ายเล่ม โดยใส่เครื่องหมาย ลงใน ในข้อที่มีการดำเนินการตามแนวปฏิบัติทีดีฯ แล้วในแต่ละกิจกรรม จากนั้นให้แสดงผลการสำรวจโดยรวบรวมเป็นคะแนนและค่าร้อยละเพื่อจะให้ทราบผลคะแนนรวมว่ามีเรื่องใดหรือข้อปฏิบัติใดที่ยังไม่ได้ทำหรือ ทำได้น้อย จะได้นำไปกำหนดเป็นแผนปฏิบัติงานและดำเนินการตามแผนงานต่อไป

• การจัดการใช้พลังงาน

• การจัดการน้ำใช้และน้ำเสีย

• การจัดการขยะมูลฝอยและสิ่งปฏิกูล

• การจัดการด้านอนามัยและความปลอดภัย

ตัวอย่างวิธีลงรายการสำรวจและการคิดผลรวมคะแนนของงานที่ได้ดำเนินการไปแล้วตามแนวปฏิบัติที่ดีฯ

แนวปฏิบัติที่ดีด้านการป้องกันและลดมลพิษ สำหรับสำนักงานเทศบาล (ตัวอย่าง) กิจกรรมที่ การใช้พลังงานไฟฟ้า หมวดไฟฟ้าแสงสว่าง 1. ปิดไฟในเวลาพักเที่ยงหรือเมื่อเลิกการใช้งานหรือหมดความจำเป็นต้องใช้งาน การปิดสวิตซ์ไฟบ่อยๆ ไม่ทำให้เปลืองไฟฟ้าแต่อย่างใด 2.เปิดม่านหรือหน้าต่างหรือติดตั้งกระเบื้องโปร่งแสงเพื่อรับแสงสว่างจากธรรมชาติแทนการใช้แสงสว่าง จากหลอดไฟ 3.กำหนดช่วงเวลาการเปิดปิดไฟให้เหมาะสมกับช่วงเวลาที่ใช้งาน 4. จัดระบบสวิตว์ควบคุมอุปกรณ์ไฟฟ้าแสงสว่างให้เหมาะสมกับพื้นที่ เช่น ปรับเป็นสวิตซ์เปิดปิดแบบแยกแถว แยกดวง เป็นต้น 5. ติดสติ๊กเกอร์บอกตำแหน่งไว้ที่สวิตซ์เปิดปิดหลอดไฟเพื่อเปิดใช้งานได้อย่างถูกต้อง 6. ใช้อุปกรณ์และหลอดไฟชนิดประหยัดพลังงานที่ได้รับการรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม เช่น หลอดฟลูออกเรสเซนต์ (หลอดนีออน) แบบผอมแทน หลอดแบบธรรมดา (ประหยัดไฟฟ้าร้อยละ 10) ใช้หลอดคอมแพ็กฟลูออเรสเซนต์ (หลอดตะเกียบ) แทนหลอดไส้ (ประหยัดไฟฟ้าร้อยละ 75) ใช้โคมสะท้อนแสงแบบประสิทธิภาพสูง และใช้บัลลาสต์อิเล็กทรอนิกส์แทนบัลลาสต์แบบธรรมดา 7. ตรวจวัดความเข้มแสงปีละ 2 ครั้ง บริเวณที่ใช้ปฏิบัติงานให้มีความเข้ฒเหมาะสมตามเกณฑ์ (ค่ามาตรฐานความสว่างของสำนักงานอยู่ระหว่าง 300-500 ลักซ์) หากมีความสว่างเกินความจำเป็นหรือไม่จำเป็นต้องใช้ไฟแสงสว่างบริเวณนั้นควรถอดหลอดไฟออกบางหลอด และเพิ่มหลอดไฟในจุดที่แสงสว่างไม่เพียงพอ 8. ทำความสะอาดหลอดไฟอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง เพราะฝุ่นละอองที่เกาะอยู่จะทำให้แสงสว่างน้อยลงหรืออาจทำให้ต้องเปิดไฟหลายดวงเพื่อให้ได้แสงสว่างเท่าเดิม 9. เมื่อพบว่าหลอดไฟ สายไฟ ชำรุดหรือขาหลอดเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลหรือดำควรเปลี่ยนทันทีเพื่อป้องกันอัคคีภัย เนื่องจากไฟฟ้าลัดวงจร 10. รณรงค์สร้างจิตสำนึกในการประหยัดพลังงานไฟฟ้าแสงสว่างอย่างจริงจังและต่อเนื่องด้วยวิธีการต่างๆ เช่น ติดสตี๊กเกอร์ประชาสัมพันธ์ จัดบอร์ดนิทรรศการ เสียงตามสาย หรือให้ความรู้โดยการจัดอบรม เป็นต้น จำนวนข้อปฏิบัติที่ควรทำ 10 จำนวนข้อปฎิบัติที่ทำแล้ว 5 จำนวนที่ทำแล้วคิดเป็นร้อยละ 50

ตารางแสดงเป้าหมายการปรับปรุงการปฎิบัติงานตามแนวปฎิบัติที่ดีฯ

แนวปฏิบัติที่ดีด้านการป้องกันและลดมลพิษ สำหรับสำนักงานเทศบาล กิจกรรมที่ การใช้พลังงานไฟฟ้า หมวดไฟฟ้าแสงสว่าง 1. กำหนดช่วงเวลาการเปิดปิดไฟให้เหมาะสมกับช่วงเวลาที่ใช้งาน 2. จัดระบบสวิตซ์ควบคุมอุปกรณ์ไฟฟ้าแสงสว่างให้เหมาะสมกับพื้นที่ เช่น ปรับเป็นสวิตซ์เปิดปิดแบบแยกแถว แยดดวง เป็นต้น 3. ใช้อุปกรณ์และหลอดไฟชนิดประหยัดพลังงานที่ได้รับการรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม เช่น หลอดฟลูออเรสเซนต์ (หลอดนีออน) แบบผอมแทน หลอดแบบธรรมดา (ประหยัดไฟฟ้าร้อยละ 10) ใช้หลอดคอมแพ็กฟลูออเรสเซนต์ (หลอดตะเกียบ) แทนหลอดไส้ (ประหยัดไฟฟ้าร้อยละ 75) ใช้โคมสะท้อนแสงแบบประสิทธิภาพสูง และใช้บัลลาสต์ อิเล็กทรอนิกส์แทนบัลลาสต์แบบธรรมดา 4. ตรวจวัดความเข้มแสงปีละ 2 ครั้ง บริเวณที่ใช้ปฏิบัติงานให้มีความเข้มเหมาะสมตามเกณฑ์ (ค่ามาตรฐานความสว่างของสำนักงานอยู่ระหว่าง 300-500 ลักซ์) หากมีความสว่างเกินความจำเป็นหรือไม่จำเป็นต้องใช้ไฟแสงสว่างบริเวณนั้นควรถอดหลอดไฟออกบางหลอด และเพิ่มหลอดไฟในจุดที่แสงสว่างไม่เพียงพอ 5. รณรงค์สร้างจิตสำนึกในการประหยัดพลังงานไฟฟ้าแสงสว่างอย่างจริงจังและต่อเนื่องด้วยวิธีการต่างๆ เช่น ติดสติ๊กเกอร์ประชาสัมพันธ์ จัดบอร์ดนิทรรศการ เสียงตามสาย หรือให้ความรู้โดยการจัดอบรม เป็นต้น

ขั้นตอนที่ 5 การจัดทำแผนปฏิบัติงาน

ตารางที่ 1 แผนปฎิบัติงานเพื่อลดการใช้พลังงานไฟฟ้า (หมวดไฟฟ้าแสงสว่าง) ของโรงพยาบาล

ขั้นตอนที่ 6 การพัฒนาบุคลากร

ขั้นตอนที่ 7 การดำเนินงานตามแผนปฏิบัติงาน

ขั้นตอนที่ 8 การติดตามและประเมินผล

ตารางที่ 2 ผลการดำเนินงานและความก้าวหน้าของการปฏิบัติงานตามแนวปฏิบัติที่ดีฯ

แนวปฏิบัติที่ดีด้านการป้องกันและลดมลพิษ สำหรับสำนักงานเทศบาล (ตัวอย่าง) กิจกรรมที่ การใช้พลังงานไฟฟ้า หมวดไฟฟ้าแสงสว่าง 1. ปิดไฟในเวลาพักเที่ยงหรือเมื่อเลิกการใช้งานหรือหมดความจำเป็นต้องใช้งาน การปิดสวิตซ์ไฟบ่อยๆ ไม่ทำให้เปลืองไฟฟ้าแต่อย่างใด 2. เปิดม่านหรือหน้าต่างหรือติดตั้งกระเบื้องโปร่งแสงเพื่อรับแสงสว่างจากธรรมชาติแทนการใช้แสงสว่างจากหลอดไฟ 3. กำหนดช่วงเวลาการเปิดปิดไฟให้เหมาะสมกับช่วงเวลาที่ใช้งาน 4. จัดระบบสวิตซ์ควบคุมอุปกรณ์ไฟฟ้าแสงสว่างให้เหมาะสมกับพื้นที่ เช่น ปรับเป็นสวิตซ์เปิดปิดแบบ แยกแถว แยกดวง เป็นต้น 5. ติดสติ๊กเกอร์บอกตำแหน่งไว้ที่สวิตซ์เปิดปิดหลอดไฟเพื่อเปิดใช้งานได้อย่างถูกต้อง 6. ใช้อุปกรณ์และหลอดไฟชนิดประหยัดพลังงานที่ได้รับการรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม เช่น หลอดฟลูออกเรสเซนต์ (หลอดนีออน) แบบผอมแทนหลอดแบบธรรมดา (ประหยัดไฟฟ้าร้อยละ 10) ใช้หลอดคอมแพ็กฟลูออเรสเซนต์ (หลอดตะเกียบ) แทนหลอดไส้ (ประหยัดไฟฟ้าร้อยละ 75) ใช้โคมสะท้อนแสงแบบประสิทธิภาพสูง และใช้บัลลาสต์ อิเล็กทรอนิกส์แทนบัลลาสต์แบบธรรมดา 7.ตรวจวัดความเข้มแสงปีละ 2 ครั้งบริเวณที่ใช้ปฎิบัติงานให้มีความเข้มเหมาะสมตามเกณฑ์ (ค่ามาตรฐานความสว่างของสำนักงานอยู่ระหว่าง 300-500 ลักซ์) หากมีความสว่างเกินความจำเป็นหรือไม่จำเป็นต้องใช้ไฟแสงสว่างบริเวณนั้นควรถอดหลอดไฟออกบางหลอด และเพิ่มหลอดไฟในจุดที่แสงสว่างไมเพียงพอ 8. ทำความสะอาดหลอดไฟอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง เพราะฝุ่นละอองที่เกาะอยู่จะทำให้แสงสว่างน้อยลงและอาจทำให้ต้องเปิดไฟหลายดวงเพื่อให้ได้แสงสว่างเท่าเดิม 9. เมื่อพบว่าหลอดไฟ สายไฟ ชำรุดหรือขาหลอดเปลี่นเป็นสีน้ำตาลหรือดำควรเปลี่ยนทันที่เพื่อป้องกันอัคคีภัยเนื่องจากไฟฟ้าลัดวงจร 10. รณรงค์สร้างจิตสำนึกในการประหยัดพลังงานไฟฟ้าแสงสว่างอย่างจริงจังและต่อเนื่องด้วยวิธีการต่างๆ เช่น ติดสติ๊กเกอร์ประชาสัมพันธ์ จัดบอร์ดนิทรรศการ เช่น ติดสติ๊กเกอร์ประชาสัมพันธ์ จัดบอร์ดนิทรรศการ เสียงตามสาย หรือให้ความรู้โดยการจัดอบรม เป็นต้น จำนวนข้อปฏิบัติที่ควรทำ 10 จำนวนข้อปฎิบัติที่ทำแล้ว 8 จำนวนที่ทำแล้วคิดเป็นร้อยละ 80

ตารางที่ 3 ตัวชี้วัดแนวปฏิบัติที่ดีด้านการป้องกันและลดมลพิษ สำหรับสำนักงานเทศบาล

ตารางที่ 4 การจัดเก็บข้อมูลตัวชี้วัดตามแนวปฏิบัติที่ดีฯ ด้านการใช้พลังงาน<

ตารางที่ 5 การจัดเก็บข้อมูลตัวชี้วัดตามแนวปฎิบัติที่ดีฯ ด้านการใช้น้ำ

ตารางที่ 6 การจัดเก็บข้อมูลตัวชี้วัดตามแนวปฏิบัติที่ดีฯ ด้านขยะมูลฝอย

ปัจจัยแห่งความสำเร็จในการดำเนินงาน * ตามแนวปฎิบัติที่ดีด้านการป้องกันและลดมลพิษ สำหรับสำนักงานเทศบาล

• ความมุ่งมั่นของผู้บริหาร
• ความมั่นคงในนโยบาย
• การได้รับการฝึกอบรมในทุกระดับ
• สร้างแรงจูงใจที่เหมาะสม
• การมีส่วนร่วมของบุคลากรทุกระดับ อย่างสม่ำเสมอ
• มีแหล่งข้อมูลที่ถูกต้องและเข้าถึงกลุ่มเป้าหมาย
• มีทีมงานที่มีประสิทธิภาพ
• ดำเนินงานตามแนวทางของเทคโนโลยีการผลิตที่สะอาดอย่างต่อเนื่อง

* ปรับปรุงจากเอกสาร คู่มือเทคโนโลยีสะอาดสำหรับประชาชน. สถาบันสิ่งแวดล้อมอุตสาหกรรม. สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย . 2541

แนวปฏิบัตที่ดีด้านการป้องกันและลดมลพิษสำหรับสำนักงานเทศบาล กิจกรรมที่ การใช้พลังงานไฟฟ้า หมวดไฟฟ้าแสงสว่าง 1. ปิดไฟในเวลาพักหรือเมื่อเลิกการใช้งานหรือหมดความจำเป็นต้องใช้งาน การปิดสวิตซ์ไฟบ่อยๆ ไม่ทำให้เปลืองไฟฟ้าแต่อย่างใด 2.เปิดม่านหรือหน้าต่างหรือติดตั้งกระเบื้องโปร่งแสงเพื่อรับแสงสว่างจากธรรมชาติแทนการใช้แสง สว่างจากหลอดไฟ 3.กำหนดช่วงเวลาการเปิดปิดไฟให้เหมาะสมกับช่วงเวลาที่ใช้งาน 4.จัดระบบสวิตซ์ควบคุมอุปกรณ์ไฟฟ้าแสงสว่างให้เหมาะสมกับพื้นที่ เช่น ปรับเป็นสวิตซ์เปิดปิด แบบแยกแถว แยกดวง เป็นต้น 5.ติดสติ๊กเกอร์บอกตำแหน่งไว้ที่สวิตซ์เปิดปิดหลอดไฟเพื่อปิดใช้งานได้อย่างถูกต้อง 6.ใช้อุปกรณ์และหลอดไฟชนิดประหยัดพลังงานที่ได้รับการรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์ อุตสาหกรรม เช่น หลอดฟลูออเรสเซนต์ (หลอดนีออน) แบบผอมแทนหลอดแบบธรรมดา (ประหยัดไฟฟ้าร้อยละ 10) ใช้หลอดคอมแพ็ก ฟลูออเรสเซนต์ (หลอดตะเกียบ) แทนหลอดไส้ (ประหยัดไฟฟ้าร้อยละ 75) ใช้โคมสะท้อนแสงแบบประสิทธิภาพสูง และใช้บัลลาสต์ อิเล็กทรอนิกส์แทนบัลลาสต์แบบธรรมดา 7.ตรวจวัดความเข้มแสงปีละ 2 ครั้งบริเวณที่ใช้ปฏิบัติงานให้มีความเข้มเหมาะสมตามเกณฑ์ (ค่ามาตรฐานความสว่างของร้านค้าอยู่ระหว่าง 300-700 ลักซ์) หากมีความสว่างเกินความจำเป็นหรือไม่จำเป็นต้องใช้ไฟแสงสว่างบริเวณนั้นควรถอดหลอดไฟ ออกบางหลอด และเพิ่มหลอดไฟในจุดที่แสงสว่างไม่เพียงพอ 8.ทำความสะอาดหลอดไฟอย่างน้อยปีะละ 2 ครั้ง เพราะฝุ่นละอองที่เกาะอยู่จะทำให้แสงสว่างน้อยลงและอาจทำให้ต้องเปิดไฟหลายดวงเพื่อให้ได้แสง ส่วางเท่าเดิม 9.เมื่อพบว่าหลอดไฟ สายไฟ ชำรุดหรือขาหลอดเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลหรือดำควรเปลี่ยนทันทีเพื่อป้องกันอัคคีภัยเนื่องจากไฟฟ้าลัดวงจร 10.รณรงค์สร้างจิตสำนึกในการประหยัดพลังงานไฟฟ้าแสงสว่างอย่างจริงจังและต่อเนื่องด้วย วิธีการต่างๆ เช่น ติดสติ๊กเกอร์ประชาสัมพันธ์ติดป้ายหรือโปสเตอร์ หรือให้ความรู้โดยการจัดอบรม เป็นต้น จำนวนข้อปฏิบัติที่ควรทำ 10 จำนวนข้อปฎิบัติที่ทำแล้ว   จำนวนที่ทำแล้วคิดเป็นร้อยละ

แนวปฏิบัตที่ดีด้านการป้องกันและลดมลพิษสำหรับสำนักงานเทศบาล กิจกรรมที่ หมวดเครื่องปรับอากาศและพัดลมระบายอากาศ 1. ปิดเครื่องปรับอากาศทันที่เมื่อไม่ต้องการใช้งานและเมื่อต้องการเปิดเครื่องใหม่อีกครั้ง ควรรออย่างน้อย 15 นาท 2. ปิดเครื่องปรับอากาศทันทีหากไม่อยู่ในห้องนานกว่า 1 ชั่วโมง และปิดก่อนเวลาเลิกงานเนื่องจากยังคงมีความเย็นอยู่จนถึงเวลาเลิกงาน 3. ตั้งอุณหภูมิเครื่องปรับอากาศไม่ต่ำกว่าที่ 25 อาศาเซลเซียส เนื่องจากหากตั้งอุณหภูมิให้สูงขึ้นทุก 1 องศาจะประหยัดไฟเพิ่มขึ้นร้อยละ 10 4. แยกสวิตช์ปิดเปิดเครื่องปรับอากาศและพัดลมระบายอากาศออกจากกัน เนื่องจากไม่จำเป็นต้องเปิดพัดลมระบายอากาศไว้ตลอดเวลาที่ใช้เครื่องปรับอากาศ 5. เปิดหน้าต่างให้ลมพัดเข้ามาในห้องช่วงที่อากาศไม่ร้อนแทนการเปิดเครื่องปรับอากาศ จะช่วยลดการใช้พลังงงานไฟฟ้าและเป็นการถ่ายเทอากาศอีกด้วย 6.ตรวจวัดประสิทธิภาพการไหลเวียนหรือการถ่ายเทของอากาศในห้องปรับอากาศ หากมีการไหลเวียนของอากาศไม่เพียงพอให้แก้ไข โดยติดตั้งพัดลมระบายอากาศ โดยขนาดของพัดลมระบายอากาศต้องมีความเหมาะสมกับขนาดของห้อง 7. เปิดพัดลมระบายอากาศ 5-10 นาที ทุก 2 ชั่วโมง และเปิดทันทีเมื่อเลิกใช้งาน ไม่เปิดตลอดเวลา 8. ใช้เทอร์โมสตัดที่มีความเที่ยงตรงในการควบคุมอุณหภูมิ เช่น เทอร์โมสตัตอิเล็กทรอนิกส์แบบตัวเลข 9. ติดเทอร์โมมิเตอร์ในห้องที่มีเครื่องปรับอากาศ เพื่อบอกอุณหภูมิและเป็นแนวทางในการปรับเทอร์โมสตัตแบบธรรมดา 10. ไม่นำต้นไม้มาปลูกในห้องที่มีเครื่องปรับอากาศ เพราะต้นไม้จะคายไอน้ำทำให้เครื่องปรับอากาศทำงานมากขึ้น 11. ย้ายเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ปล่อยความร้อน เช่น กาต้มน้ำร้อนไฟฟ้า เครื่องถ่ายเอกสาร เป็นต้น ออกไว้นอกห้องปรับอากาศ โดยเฉพาะเครื่องถ่ายเอกสารนอกจากจะปล่อยความร้อนออกสู่ห้องปรับอากาศทำให้สิ้นเปลืองไฟฟ้าแล้ว ผงหมึกจากเครื่องจะฟุ้งกระจายอยู่ในห้อง เป็นอันตรายต่อสุขภาพร่างกายของผู้ปฏิบัติงานบริเวณนั้น 12. ติดตั้งแผงระบายความร้อนหรือชุดคอนเดนซิ่ง ซึ่งอยู่นอกห้องปรับอากาศ ให้อยู่ห่างจากผนังอย่างน้อย 15 เซนติเมตร และทำความสะอาดอย่างน้อยทุก 3 เดือน หากอยู่ในสถานที่ที่มีฝุ่นมาก เช่น ใกล้ถนน ควรพิจารณาทำความสะอาดเดือนละ 1 ครั้ง เพราะฝุ่นที่สะสมอยู่จนสกปรกจะกลายเป็นฉนวนกั้นทำให้ความร้อนระบายไม่สะดวก 13. ตรวจสอบไม่ให้มีวัสดุปิดขวางทางลมที่ใช้ระบายความร้อนทั้งชุดคอยล์เย็นและชุดคอนเดนซิ่ง 14.ตรวจสอบและอุดรอยรั่วที่ผนัง ฝ้าเพดาน ประตูช่องแสง เพื่อป้องกันความเย็นรั่วไหลจากห้องปรับอากาศ 15. ทำความสะอาดแผ่นกรองอากาศอยู่เสมออย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง จะช่วยประหยัดไฟฟ้าได้ร้อยละ 5-7 16. กำหนดตารางการดูแลรักษา ซ่อมบำรุง และมีคู่มือปฏิบัติงาน 17. รณรงค์สร้างจิตสำนึกในการประหยัดพลังงานไฟฟ้าจากการใช้เครื่องปรับอากาศอย่างจริงจัง และต่อเนื่องด้วยวิธีการต่างๆ เช่น ติดสติ๊กเกอร์ประชาสัมพันธ์ จัดบอร์ดนิทรรศการ เสียงตามสาย หรือให้ความรู้โดยการจัดอบรม เป็นต้น จำนวนข้อปฏิบัติที่ควรทำ 17 จำนวนข้อปฎิบัติที่ทำแล้ว   จำนวนที่ทำแล้วคิดเป็นร้อยละ

แนวปฏิบัตที่ดีด้านการป้องกันและลดมลพิษสำหรับสำนักงานเทศบาล กิจกรรมที่ หมวดอุปกรณ์สำนักงาน 1. ปิดจอภาพคอมพิวเตอร์เมื่อไม่มีการใช้งานนานเกินกว่า 15 นาที หรือตั้งโปรแกรมพักหน้าจอ 2. ปิดเครื่องคอมพิวเตอร์และเครื่องพิมพ์เมื่อไม่มีการใช้งานติดต่อกันนานกว่า 1 ชั่วโมง และปิดเครื่องทุกครั้งหลังเลิกการใช้งานพร้อมทั้งถอดปลั๊กออก 3. เลือกใช้คอมพิวเตอร์ที่มีระบบประหยัดพลังงาน เพราะใช้กำลังไฟฟ้าลดลงร้อยละ 55 ในขณะที่รอทำงาน และควรใช้จอภาพขนาดที่ไม่ใหญ่เกินไป เช่น จอภาพขนาด 14 นิ้ว จะใช้พลังงานน้อยกว่าจอภาพขนาด 17 นิ้ว ถึงร้อยละ 25 4. ตรวจแก้ไขเอกสารบนจอภาพแทนการตรวจแก้ไขบนเอกสารที่พิมพ์จากเครื่องพิมพ์จะช่วยลดการสิ้นเปลืองพลังงาน กระดาษ หมึกพิมพ์ และการสึกหรอของเครื่องพิมพ์ได้มาก 5. ติดตั้งเครือข่ายเชื่อมโยงการทำงานของเครื่องพิมพ์เพื่อใช้เครื่องพิมพ์ร่วมกัน จะช่วยลดความสิ้นเปลืองทั้งด้านพลังงานและการซ่อมบำรุง 6.ถ่ายเอกสารแบบสองหน้าเพื่อลดปริมาณการใช้กระดาษ 7. ปิดเครื่องถ่ายเอกสารทุกครั้งหลังเลิกงานพร้อมถอดปลั๊กออก 8. ถอดปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชนิดในสำนักงาน รวมทั้งพัดลมและเครื่องทำน้ำเย็นในห้องเรียน เมื่อเลิกใช้งานหรือเมื่อไม่มีความต้องการใช้งาน นานกว่า 1 ชั่วโมง 9.ปฏิบัติตามคำแนะนำการใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าต่างๆ อย่างเคร่งครัดเพื่อประหยัดพลังงานและยืดอายุการใช้งานอุปกรณ์ 10. มีแผนการตรวจเช็คและทำความสะอาดเครื่องใช้ไฟฟ้าชนิดทุกชนิดเพื่อให้สามารถใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ 11. รณรงค์การประหยัดพลังงานไฟฟ้าของอุปกรณ์สำนักงานอย่างจริงจังและต่อเนื่องด้วยวิธีการต่างๆ เช่น ติดสติ๊กเกอร์ประชาสัมพันธ์ จัดบอร์ดนิทรรศการ เสียงตามสาย หรือให้ความรู้โดยการจัดอบรม เป็นต้น จำนวนข้อปฏิบัติที่ควรทำ 11 จำนวนข้อปฎิบัติที่ทำแล้ว   จำนวนที่ทำแล้วคิดเป็นร้อยละ

แนวปฏิบัตที่ดีด้านการป้องกันและลดมลพิษสำหรับสำนักงานเทศบาล กิจกรรมที่ หมวดตู้เย็นและเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่นๆ 1.ตั้งตู้เย็นไว้ในที่อากาศถ่ายเทสะดวกและอยู่ห่างจากฝาฝนังอย่างน้อย 15 เซนติเมตร เพื่อให้ระบายความร้อนได้ดี สามารถประหยัดไฟฟ้าได้ร้อยละ 39 2.ตั้งสวิตช์ควบคุมอุณหภูมิให้เหมาะสมกับประเภทอาหาร คือ 3-6 องศาเซลเซียสสำหรับช่องธรรมดาและลบ 8- ลบ 15 องศาเซลเซียสสำหรับช่องแช่แข็ง หากตั้งอุณหภูมิไว้ต่ำกว่าที่กำหนดนี้ 1 องศาเซลเซียส จะสิ้นเปลืองไฟฟ้าเพิ่มขึ้นร้อยละ 25 3.เก็บอาหารเป็นสัดส่วนไม่ปนกัน สิ่งที่หยิบบ่อยๆ ควรไว้ด้านนอกหรือบนสุด เพื่อหยิบใช้ได้สะดวกช่วยลดการรั่วไหลของความเย็นออกจากตู้ทำให้ประหยัดไฟฟ้า 4.ไม่ควรเก็บอาหารในตู้เย็นมากเกินไป และเก็บอาหารโดยจัดให้มีช่องว่างเพื่อให้อากาศภายในตู้ไหลเวียนอย่างทั่วถึง 5.ไม่นำของร้อนหรือยังอุ่นอยู่แช่ในตู้เย็นเพราะจะทำให้ตู้เย็นสูญเสียความเย็นและมอเตอร์คอมเพรสเซอร์ ต้องเริ่มผลิตความเย็นใหม่ทำให้สิ้นเปลืองไฟฟ้า 6.ไม่เปิดตู้เย็นบ่อยหรือเปิดไว้นานๆ จะทำให้อากาศเย็นไหลออกและสิ้นเปลืองไฟฟ้า 7.ละลายน้ำแข็งในช่องแช่แข็งอย่างน้อยทุก 1 เดือน เมื่อใช้ตู้เย็นชนิดไม่มีระบบละลายน้ำแข็งอัตโนมัติ 8.ทำความสะอาดแผงระบายความร้อนที่อยู่ด้านหลังของตู้เย็นให้สะอาดอยู่เสมอโดยการใช้ผ้าหรือ แปรงเช็ดฝุ่นเพื่อการระบายความร้อนที่ดี 9.ตรวจสอบขอบยางประตูตู้เย็นให้ปิดสนิทเพื่อป้องกันอากาศเย็นไหลออก โดยเสียกระดาษระหว่างขอบยางและปิดประตูตู้ ถ้าสามารถเลื่อนกระดาษขึ้นลงได้แสดงว่าขอบยางเสื่อมควรเปลี่ยนใหม่เพราะจะเป็นสาเหตุให้คอมเพรสเซอร์ ทำงานมากขึ้น สิ้นเปลืองไฟ 10.ใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าชนิดประหยัดพลังงาน 11.ปิดเครื่องใช้ไฟฟ้า เช่น กาต้มน้ำไฟฟ้าหม้อหุงข้าวไฟฟ้า พัดลด พร้อมถอดปลั๊กออกทันทีเมื่อเลิกใช้งาน 12.ตรวจสอบการรั่วไหลของไฟฟ้าจากอุปกรณ์ไฟฟ้าต่างๆ หากพบให้รีบปรับปรุงหรือซ่อมแซมทันที 13.เลือกใช้หม้อหุงข้าวแบบฝาล็อก เนื่องจากเหมาะกับการหุงข้าวในปริมาณมาก ข้าวร้อนอยู่ได้นาน 14.มีแผนการตรวจเช็คและซ่อมบำรุงเครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชนิดเพื่อดูแลรักษาให้ใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ จำนวนข้อปฏิบัติที่ควรทำ 14 จำนวนข้อปฎิบัติที่ทำแล้ว   จำนวนที่ทำแล้วคิดเป็นร้อยละ

แนวปฏิบัตที่ดีด้านการป้องกันและลดมลพิษสำหรับสำนักงานเทศบาล กิจกรรมที่ การใช้น้ำ 1. ติดตั้งมิเตอร์น้ำสำหรับบริเวณหรือกิจกรรมที่สำคัญและมีการใช้ปริมาณมาก 2. ใช้ระบบถังพักสำรองน้ำ แทนการใช้เครื่องสูบน้ำ โดยตรงจากท่อ 3. ตรวจสอบถังพักน้ำและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง 4. ใช้เครื่องสูบน้ำที่มีประสิทธภาพสูงและมีขนาดเหมาะสมกับความต้องการใช้น้ำของร้านอาหาร 5. ตรวจสอบสมรรถนะการทำงาน รอยรั่ว และซีลยางของปั๊มน้ำทุก 6 เดือน 6. ใช้อุปกรณ์ประหยัดน้ำ เช่น ชักโครกชนิดประหยัดน้ำ หัวก๊อกแบบมีอุปกรณ์เติมอากาศ และก๊าซชนิดยกเปิดกดปิดแทนก๊อกชนิดแบบหมุน 7. ติดตั้งฝังบัวหรือวาล์วปิดเปิดน้ำที่ปลายสายยาง เพื่อควบคุมการใช้น้ำให้มีประสิทธิภาพิ 8. ลดปริมาณการใช้น้ำของซักโครก โดยตั้งค่าลูกลอยให้มีการใช้น้ำไม่เกิน 3.5 ลิตร ต่อการกดชักโครก 1 ครั้ง หรือใช้วัสดุแทนที่ทน้ำซึ่งจะช่วยลดปริมาณการใช้น้ำ 9.ตรวจสอบการรั่วไหลของน้ำโดยการปิดก๊อกน้ำทุกตัว และสังเกตการเดินของมาตรวัดน้ำหากพบเห็นการรั่วไหลให้รีบแก้ไขทันท 10. ตรวจสอบการรั่วไหลของชักโครกโดยการหยดสีลงในถังพักน้ำ หากปรากฎสีที่ทดสอบบริเวณคอห่านแสดงว่ามีการรั่วไหล ให้รีบแก้ไขทันที 11. สอดส่องดูแลการสูญเสียน้ำ โดยเปล่าประโยชน์ เช่น ปิดก๊อกน้ำให้สนิททุกครั้ง ปิดก๊อกน้ำ หากพบว่ามีผู้ใช้ที่ไม่ปิดหรือปิดไม่สนิท แจ้งผู้ที่เกี่ยวข้องกับหากพบเห็นการรั่วไหลของน้ำ เช่น ท่อรั่วหรือแตก เป็นต้น 12. ทำความสะอาดบริเวณต่างๆ โดยการปัดกวาดฝุ่นละอองและเศษผงต่างๆ ออกก่อน แล้วจึงใช้น้ำในการทำความสะอาด เพื่อลดปริมาณน้ำที่ใช้และลดการปนเปื้อนของน้ำทิ้ง 13. รดน้ำต้นไม้ในเวลาเช้าตรู่แทนช่วงกลางวันที่มีแดดจัด และใช้หัวก๊อกฉีดแบบสเปรย์ 14. กำจัดเศษอาหารและไขมันก่อนการล้างภาชนะ 15. แยกภาชนะที่จะล้าง โดยเริ่มจากการล้างแก้วน้ำดื่มช้อน และเครื่องครัว ตามลำดับ 16. ล้างภาชนะคราวละมากๆ แต่ไม่ควรปล่อยภาชนะทิ้งไว้นานจนมีคราบสกปรกแห้งติดแน่น 17. ล้างวัตถุดิบและภาชนะที่ใช้แล้วในอ่างที่บรรจุน้ำแทนการล้างด้วยการเปิดใช้น้ำจากหัวก๊อกโดยตรง 18. ใช้น้ำยาล้างจานแทนการใช้ผงซักฟอกล้างภาชนะบรรจุอาหาร 19. ใช้น้ำยาล้างจานในปริมาณที่พอเหมาะเพื่อลดปริมาณน้ำล้างภาชนะเกินความจำเป็น 20. ใช้แก้วรองน้ำเพื่อดื่มน้ำหรือแปรงฟัน แทนการใช้น้ำจากก๊อกน้ำโดยตรง 21. รินน้ำดื่มให้เพียงพอต่อความต้องการดื่มในแต่ละครั้งโดยไม่เหลือทิ้ง 22. เตรียมน้ำดื่มส่วนกลางไว้หลังห้องประชุมหรือโรงอาหาร และให้ผู้เข้าร่วมประชุมรินน้ำดื่มเอง 23. จัดให้มัสบู่เหลวที่ไม่เข้มข้นมาใช้แทนสบู่ก้อนที่อ่างล้างมือเพื่อลดปริมาณน้ำที่ใช้ล้างมือ 24. จดบันทึกผลการตรวจวัดน้ำและค่าใช้จ่ายเป็นประจำทุกเดือน พร้อมเผยแพร่ให้บุคลากรในองค์กรทราบ 25.สร้างแรงจูงใจให้แก่บุคลากร โดยให้รางวัลกับผู้ที่สามารถประหยัดการใช้น้ำอย่างได้ผล 26. รณรงค์สร้างจิตสำนึกในการประหยัดน้ำอย่างจริงจังและต่อเนื่องด้วยวิธีการต่างๆ เช่น ติดสติ๊กเกอร์ประชาสัมพันธ์ ติดป้ายหรือโปสเตอร์ มีเอกสารการอนุรักษ์พลังงานให้ลูกค้าอ่าน หรือให้ความรู้ในการจัดอบรมพนักงาน เป็นต้น หมวดการจัดการน้ำเสีย 27. ติดตั้งถังดักไขมันที่มีประสิทธิภาพสำหรับห้องครัวหรือห้องอาหาร 28. มีตะแกรงกรองเศษอาหารก่อนระบายน้ำทิ้งลงบ่อดักไขมัน 29. จัดทำรางระบายน้ำเสียโดยเฉพาะจากห้องครัวและบริเวณที่ล้างภาชนะเพื่อระบายลงบ่อดักไขมัน 30. ตักไขมันในถังดักไขมันไปกำจัดอย่างเหมาะสมทุกสัปดาห์ 31. หมุนเวียนน้ำทิ้งจากบางกิจกรรมที่ปลอดภัยจากเชื้อโรค ซึ่งผ่านการบำบัดแล้วมาใช้รดน้ำต้นไม้ 32. จัดให้มีระบบบำบัดน้ำเสียที่มีประสิทธิภาพและนำน้ำที่บำบัดแล้วกลับมาใช้ประโยชน์ 33. ใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เช่น น้ำจุลินทรีย์สร้างสรรค์ ผลิตภัณฑ์ฉลากเขียว ผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากธรรมชาติแทนสารเคมีเป็นอันตราย เป็นต้น จำนวนข้อปฏิบัติที่ควรทำ 33 จำนวนข้อปฎิบัติที่ทำแล้ว   จำนวนที่ทำแล้วคิดเป็นร้อยละ

แนวปฏิบัตที่ดีด้านการป้องกันและลดมลพิษสำหรับสำนักงานเทศบาล กิจกรรมที่ การจัดการมูลฝอยและสิ่งปฎิกูล 1. ใช้วัสดุและอุปกรณ์ต่างๆ เท่าที่จำเป็นและปยัด โดยมีการสำรวจและวางแผนการใช้ล่วงหน้า 2. ไม่เลือกซื้อหรือใช้บรรจุภัณฑ์ที่ย่อยสลายยากใช้วัสดุและอุปกรณ์ต่างๆ ที่มีอายุการใช้งานยาวนาน และใช้ได้หลายครั้งแทนการใช้เพียงครั้งเดียวแล้วทิ้ง เช่น ใช้กระดาษจดรายการอาหารทั้ง 2 หน้า ใช้กระดาษจดรายการอาหารทั้ง 2 หน้า ใช้ปากกาหมึกซึมแทนปากกาลูกลื่น นำถังเปล่าน้ำมันพืชไปใช้ประโยชน์อย่างอื่น 3.ใช้สินค้าชนิดเติม (refill) หรือสินค้าที่จัดซื้อครั้งละจำนวนมาก เพื่อลดขยะบรรจุภัณฑ์หรือภาชนะบรรจุ ทำให้ประหยัดค่าใช้จ่าย 4. ให้บุคลากรเจ้าหน้าที่ใช้กระดาษอย่างมีประสิทธิภาพ คือใช้ทุกแผ่นและทุกหน้า 5.แยกกระดาษที่ผ่านการใช้แล้วทั้งสองหน้าออกจากขยะประเภทอื่นเพื่อนำไปรีไซเคิล 6.ใช้ซองซ้ำในการส่งเอกสาร 7. ลดขั้นตอนการทำงานที่ใช้เอกสาร ส่งเสริมให้มีการใช้จดหมายเวียนภายในแทนการถ่ายเอกสารส่งถึงผู้เกี่ยวข้องทุกคน 8. กำหนดปริมาณสารเคมีที่จะใช้ประกอบการเรียนการสอนทั้งการทดลองวิทยาศาสตร์ งานช่าง หรืองานเกษตรอย่างเหมาะสมเพื่อลดปริมาณการปนเปื้อนของสารเคมีในน้ำทิ้งออกสู่สิ่งแวดล้อม 9.ขยะประเภทเศษอาหาร ขยะรีไซเคิล ขยะอันตราย เช่น หลอดไฟฟ้า ถ่านไฟฉาย แบตเตอรี่ กระป๋องสเปรย์ ยารักษาโรคที่หมดอายุ ขยะบรรจุภัณฑ์สารเคมีในโรงฝึกงานบรรจุภัณฑ์สารเคมีเพื่อการทำความสะอาดและขยะจากการซ่อมบำรุง เช่น เศษตะปู เศษเหล็ก อลูมิเนียม น้ำมันเครื่อง และชิ้นส่วนต่างๆ ที่ไม่ใด้ใช้แล้ว ให้แยกเก็บใส่ถุงหรือภาชนะที่มิดชิดเพื่อนำไปกำจัดและนำไปรีไซเคิล 10.นำเศษอาหารประเภทผักและผลไม้สด เศษใบไม้หญ้าไปทำปุ๋ยน้ำหรือปุ๋ยหมักสำหรับต้นไม้ โดยใช้จุลินทรีย์เร่ง สำหรับบำรุงต้นไม้ ดับกลิ่นห้องน้ำและท่อระบายน้ำ 11.จดบันทึกข้อมูลปริมาณขยะแต่ละประเภทค่าใช้จ่ายในการกำจัด ราคาขยะรีไซเคิลที่ขายได้เป็นประจำทุกครั้ง 12. นำขยะไปทิ้งอย่างถูกต้องตามวิธีกำจัดขยะแต่ละประเภทและมีถังขยะสำหรับสับเปลี่ยนหมุนเวียนใช้ตลอดเวลา 13. รณรงค์สร้างจิตสำนึกในการจัดการขยะอย่างจริงจังและต่อเนื่องด้วยวิธีการต่างๆ เช่น ติดสติ๊กเกอร์หรือป้ายประชาสัมพันธ์แก่ลูกค้า และส่งเสริมให้พนักงานเข้ารับการอบรม เป็นต้น จำนวนข้อปฏิบัติที่ควรทำ 13 จำนวนข้อปฎิบัติที่ทำแล้ว   จำนวนที่ทำแล้วคิดเป็นร้อยละ

แนวปฏิบัตที่ดีด้านการป้องกันและลดมลพิษสำหรับสำนักงานเทศบาล กิจกรรมที่ การจัดการด้านอนามัยและความปลอดภัย 1. หมั่นทำความสะอาดก๊อกน้ำดื่ม บริเวณจุดน้ำดื่มและตู้เย็นเป็นประจำ 2. หมั่นทำความสะอาดและเปลี่ยนไส้กรองน้ำตามระยะเวลาที่กำหนด 3. กำจัดขยะเศษอาหารต่างๆ ไม่ให้เหลือข้ามวัน 4. ปิดถังขยะให้มิดชิด 5.ล้างถังขยะเปียกหลังจากนำขยะออกไปทิ้งในแต่ละวัน ตากแดดให้แห้ง และนำกลับมาใช้ใหม่ 6. รักษาความสะอาดห้องน้ำและห้องส้วมให้สะอาดและแห้งอยู่เสมอ 7. มีอ่างล้างมือที่ใช้การได้ดี และบริเวณห้องน้ำ ห้องส้วมมีสบู่เหลวใช้ตลอดเวลา 8. ใช้วัสดุปรับกลิ่นห้องน้ำที่ไม่เป็นสารเคมีอันตราย เช่น การบูรแทนสารเคมีดับกลิ่น เป็นต้น 9.ตรวจสอบสภาพและประสิทธิภาพของอุปกรณ์เครื่องใช้ทุกอย่างให้อยู่ในสภาพดี ใช้การได้ไม่เกิดอันตราย 10. ตรวจสอบสายไฟเป็นประจำและเปลี่ยนสายไฟที่เก่าและชำรุดทันที 11.รักษาพื้นสนาม พื้นซีเมนต์ และพื้นทางเดินให้แหงสะอาดอยู่เสมอ ไม่ให้มีจุดสะดุดต่างๆ หรือวัสดุกีดขวางที่อาจก่อให้เกิดอันตราย 12.จัดเก็บวัสดุที่อาจเป็นเชื้อเพลิงหรือวัตถุไวไฟไว้ในที่ปลอดภัย เช่น กระดาษ กล่อง น้ำมัน ทินเนอร์ เป็นต้น 13. ติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิงและสัญญาณเตือนภัยฉุกเฉินทุกอาคารและทุกชั้น 14. ติดป้ายบอกทางหนีไฟที่ชัดเจน ทางหนีไปอยู่ในสภาพพร้อมใช้งานไม่มีสิ่งของกีดขวางทางหนีไฟ 15. มีการซ้อมอพยพหนีภัยอย่างสม่ำเสมอ 16. จัดให้มีคู่มือหรือเอกสารแสดงขั้นตอนการจัดการอุบัติภัยและเหตุฉุกเฉินไว้ในบริเวณสำคัญ เช่น แผงระบบไฟฟ้ารวม จุดรวมก๊าซหุงต้ม เป็นต้น เพื่อให้ทุกฝ่ายสามารถรักษาความปลอดภัยในระบบต่างๆ 17. เลือกใช้สีทาอาคารที่ไม่มีส่วนผสมของโลหะหนัก (ตะกั่ว ปรอท แคดเมียม โครเมียม) เพื่อป้องกันอันตรายต่อสุขภาพและลดมลพิษสู่สิ่งแวดล้อม 18. รณรงค์สร้างจิตสำนึกด้านอนามัยและความปลอดภัยอย่างจริงจังและต่อเนื่องด้วยวิธีการต่างๆ เช่น ติดสติ๊กเกอร์หรือป้ายประชาสัมพันธ์แก่ลูกค้า และส่งเสริมให้พนักงานเข้ารับการอบรม เป็นต้น จำนวนข้อปฏิบัติที่ควรทำ 18 จำนวนข้อปฎิบัติที่ทำแล้ว   จำนวนที่ทำแล้วคิดเป็นร้อยละ