ตรวจจับ-ปรับ-ห้ามใช้รถควันดำ กรมควบคุมมลพิษร่วมกับกองบังคับการตำรวจจราจรและกรุงเทพมหานครดำเนินการตรวจสอบตรวจจับและห้ามใช้รถยนต์ควันดำ ทั้งพื้นที่กรุงเทพมหานคร โดยการติดสติ๊กเกอร์ ห้ามใช้ชั่วคราวหรือ"ห้ามใช้เด็ดขาด" แก่รถยนต์ที่พบว่ามีค่าควันดำเกินมาตรฐาน


ความเป็นมา
มาตรการห้ามใช้
วิธีการตรวจวัดควันดำ
ทำอย่างไรหากถูกคำสั่งห้ามใช้
ผลการดำเนินงาน

ความเป็นมา

คุณภาพอากาศในกรุงเทพมหานคร

สารพิษทางอากาศที่เกินมาตรฐานในกรุงเทพมหานครได้แก่ ฝุ่นขนาดเล็ก ฝุ่นรวม และก๊าซโอโซนสำหรับ สารมลพิษอื่น ยังมีปริมาณอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน โดยในบริเวณริมถนน ซึ่งมียานพาหนะเป็นแหล่งกำเหนิดหลักจะมีปัญหามากกว่าบริเวณพื้นที่ทั่วไป ซึ่งเป็นชุมชนหรือที่พักอาศัย

ผลกระทบของฝุ่นละอองต่อสุขภาพอนามัยของมนุษย์

ฝุ่นละอองที่มีขนาดใหญ่ก่อให้เกิดปัญหามลพิษหรือเหตุเดือดร้อนรำคาญ ส่วนฝุ่นละอองขนาดเล็กสามารถ เข้าสู่ระบบทางเดินหายใจของมนุษย์ หากได้รับปริมาณมากหรือในช่วงระยะเวลานานจะมีโอกาสเกิดโรคระบบทางเดินหายใจ

ฝุ่นละอองมาจากไหน

ฝุ่นละอองที่ลอยอยู่ในอากาศส่วนหนึ่งมีสาเหตุมาจากควันดำ ซึ่งเป็นผงเขม่าสีดำขนาดเล็กที่เหลือจากการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์ของเครื่องยนต์ดีเซล

สาเหตุการเกิดควันดำ

1. ระบบจ่ายน้ำมันไม่เหมาะสม
2. ไส้กรองอากาศสกปรกเกิดการอุดตัน
3. เครื่องยนต์เก่า ชำรุด ขาดการบำรุงรักษา
4. บรรทุกน้ำหนักเกินอัตราที่กำหนด

มาตรการห้ามใช้

ทำไมต้องห้ามใช้รถ

การห้ามใช้รถหรือการติดสติ๊กเกอร์เครื่องหมายห้ามใช้เป็นมาตรการที่จะบังคับให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองรถ นำไปแก้ไขปรับปรุงเครื่องยนต์ให้มีสภาพสมบูรณ์และไม่ปล่อยควันดำเกินมาตรฐานก่อนที่จะนำมาวิ่งบนท้องถนน

มาตรการห้ามใช้รถยนต์

รถยนต์ที่ปล่อยควันดำ เกินร้อยละ50 จะถูกปรับและติดสติ๊กเกอร์ "ห้ามใช้ชั่วคราว" หรือ "ห้ามใช้เด็ดขาด" และบันทึกหมายเลขทะเบียนลงในคอมพิวเตอร์เพื่อส่งให้นายทะเบียนของกรมการขนส่งทางบกดำเนินการเมื่อชำระภาษีประจำปี

"ห้ามใช้ชั่วคราว" คือ คำสั่งห้ามใช้รถที่มีควันดำเกินมาตรฐานเป็นการชั่วคราว จนกว่าจะนำรถไปแก้ไขปรับปรุง เครื่องยนต์ให้อยู่ในสภาพสมบูรณ์และมีควันดำเป็นไปตามมาตรฐานภายใน 30 วัน
"ห้ามใช้เด็ดขาด" คือ คำสั่งห้ามใช้รถอย่างเด็ดขาด เมื่อไม่นำรถไปแก้ไขปรับปรุงเครื่องยนต์ให้มีควันดำ เป็นไปตามมาตรฐาน ภายใน 30 วัน นับจากที่มีคำสั่งห้ามใช้ชั่วคราว

ใครเป็นผู้ตรวจ - จับ - ปรับ ห้ามใช้รถ

เจ้าหน้าที่ตำรวจเป็นผู้ตรวจจับและปรับส่วนพนักงานเจ้าหน้าที่ ตามพระราชบัญญัติส่งเสริม และ รักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 เช่น เจ้าหน้าที่จากกรมควบคุมมลพิษ และ กรุงเทพมหานครเป็นผู้ออกคำสั่งห้ามใช้รถด้วยการติดสติ๊กเกอร์ "ห้ามใช้ชั่วคราว" หรือ "ห้ามใช้เด็ดขาด"

รถอะไรบ้างที่ถูกห้ามใช้

รถยนต์ตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ เช่น รถยนต์ส่วนบุคคล (รถกระบะหรือ รถปิ๊กอัพ รถตู้ เป็นต้น)ที่ใช้เครื่องยนต์ ดีเซล และมีค่าควันดำเกินร้อยละ 50


วิธีการตรวจวัดควันดำ

1. การเตรียมรถก่อนการตรวจวัด

1.1 จอดรถอยู่กับที่ในตำแหน่งเกียร์ว่าง
1.2 ปิดระบบเครื่องปรับอากาศ และระบบเบรกไอเสีย(ถ้ามี)
1.3 เดินเครื่องยนต์ให้อยู่ในอุณหภูมิปกติ
1.4 ตรวจสอบความผิดปกติของเครื่องยนต์ ถ้าพบอาการที่ทำให้เครื่องยนต์เสียหายหรือไม่ปลอดภัย ให้ซ่อมแซมให้อยู่ในสภาพสมบูรณ์เสียก่อน

2. เครื่องมือตรวจวัดที่ถูกต้องจะต้องทำ เครื่องสะอาดและปรับแต่งเครื่องมือ ตามคำแนะนำของผู้ผลิต

3. วิธีการตรวจวัดควันดำ

เร่งเครื่องยนต์อย่างรวดเร็วจนสุดคันเร่งพร้อมตรวจวัดควันดำ ขณะเริ่มเร่งให้ทำการวัดสองครั้งซึ่งค่าควันดำจะต้องแตกต่างกัน น้อยกว่าร้อยละห้า โดยให้ใช้ค่าสูงสุดที่วัดได้เป็นเกณฑ์ตันสิน

4. มาตรฐานค่าควันดำไม่เกินร้อยละ 50 (รถยนต์จอดกับที่)

หมายเหตุ :
1. การฝ่าฝืนเครื่องหมายห้ามใช้รถของพนักงานเจ้าหน้าที่มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาทถ้วน (ตามมาตรา 102 แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2535)
2. ผู้ใดไม่หยุดรถเพื่อให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจสอบหรือเข้าไปในรถหรือกระทำการใดที่จำเป็นเพื่อตรวจสอบ เครื่องยนต์และอุปกรณ์ของรถต้องระวังโทษจำคุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งมหื่นบาทหรือทั้งจำทั้งปรับ (ตามมาตราราชบัญญัติ ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535)
3. ผู้ใดทำให้เครื่องหมาย "ห้ามใช้ชั่วคราว" หรือ "ห้ามใช้เด็ดขาด" หลุด ฉีก หรือไร้ประโยชน์ มีโทษตามประมวลกฎหมายอาญา

ทำอย่างไรหากถูกคำสั่งห้ามใช้

จะทำอย่างไรหากถูกสั่ง "ห้ามใช้ชั่วคราว"

1. เมื่อถูกคำสั่งห้ามใช้รถชั่วคราว และถูกติดสติ๊กเกอร์ "ห้ามใช้ชั่วคราว" เจ้าของหรือผู้ครอบครองรถจะต้องนำรถไปแก้ไขปรับปรุงเครื่องยนต์มิให้มีควันดำเกินค่ามาตรฐานภายใน 30 วัน
2. เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ถูกคำสั่งห้ามใช้รถชั่วคราว อาจใช้รถนั้นได้เมื่อนำรถไปแก้ไขปรับปรุงเครื่องยนต์หรือ นำไปให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจสอบควันดำ ภายหลังจากที่แก้ไขเครื่องยนต์แล้ว เท่านั้น
3. หลังจากแก้ไขปรับปรุงเครื่องยนต์แล้ว ให้นำรถพร้อมหลักฐานการแก้ไขปรับปรุงไปให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจ วัดควันดำ เพื่อยกเลิกคำสั่งห้ามใช้ชั่วคราว ณ สถานที่ที่กำหนด
4. เมื่อเกินกำหนด 30 วัน นับจากวันที่ถูกคำสั่งห้ามใช้ชั่วคราว หากยังไม่สามารถแก้ไขสภาพที่ก่อให้เกิดควันดำ เกินมาตรฐานได้ พนักงานเจ้าหน้าที่จะออกคำสั่งห้ามใช้รถเด็ดขาด และสติ๊กเกอร์ "ห้ามใช้เด็ดขาด"

จะทำอย่างไรหากถูกสั่ง "ห้ามใช้เด็ดขาด"

1. เมื่อถูกคำสั่งห้ามใช้รถเด็ดขาด และถูกสติ๊กเกอร์ "ห้ามใช้เด็ดขาด" เจ้าของหรือผู้ครอบครองรถไม่สามารถใช้รถนั้นอย่างเด็ดขาด เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่
2. เจ้าของหรือผู้ครอบครองจะต้องยื่นแบบแก่พนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อขออนุญาตนำรถไปแก้ไขปรับปรุงมิให้มีควันดำ เกินมาตรฐานตามสถานที่และระยะเวลาที่กำหนด
3. การนำรถไปแก้ไขปรับปรุง จะต้องกระทำโดยการลากจูงหรือวิธีอื่นที่ไม่ก่อให้เกิดควันดำเกินมาตรฐานเท่านั้น
4. เมื่อได้แก้ไขปรับปรุงรถนั้นแล้ว ให้ยื่นแบบแก่พนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อให้ตรวจวัดค่าควันดำและยกเลิกคำสั่ง ห้ามใช้เด็ด

-
สถานที่ยกเลิกคำสั่งห้ามใช้ยานพาหนะ (9.00 - 15.00 ทุกวัน เว้นวันหยุดราชการ)
1. กรมควบคุมมลพิษ
ซอยพหลโยธิน 7 (ซอยอารีย์) ถนนพหลโยธิน เขตพญาไท กทม.
โทร. 0 2298 2616,
0 2298 2596
2. กองโรงงานช่างกล (กทม. 2 ดินแดง)
ถนนมิตรไมตรี ใกล้ศูนย์เยาวชนกรุงเทพมหานคร (ไทย-ญี่ปุ่น)
โทร. 0 2246 1908
3. ศูนย์ซ่อมกองโรงงานช่างกล สาขาดอนเมือง
ถนนพหลโยธิน บริเวณด้านหลังสถานธนานุบาลดอนเมือง
โทร. 0 2532 0462
4. ศูนย์ซ่อมกองโรงงานช่างกล
สาขาประเวศ ซอยสุภาพงษ์ 2 ถนนศรีนครินทร์ (ตรงข้ามซีคอนสแควร์)
โทร. 0 2330 8453
5. ศูนย์ซ่อมกองโรงงานช่างกล
สาขาราษฎร์บูรณะ บริเวณที่จอดรถเก็บขยะมูลฝอย สำนักงานเขตราษฎร์บูรณะ
โทร. 0 2871 4758
6. ศูนย์ซ่อมกองโรงงานช่างกล
สาขาภาษีเจริญ โรงงานกำจัดมูลฝอยหนองแขม ถนนพุทธมณฑลสาย 3
โทร. 0 2444 2230
7. สถานีตำรวจคู่ขนานลอยฟ้า
ถนนปิ่นเกล้า-นครชัยศรี ฝั่งขาเข้า (ใกล้ถนนพุทธมณฑล สาย 2)
โทร. 0 2888 3249
8. สำนักงานขนส่งจังหวัดและสำนักงานขนส่งจังหวัดสาขา ทั้ง 75 จังหวัดทั่วประเทศ -


ผลการดำเนินงาน



คลิกที่นี่เพื่อขยายแผนผัง

ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
ฝ่ายตรวจและบังคับการ
โทรศัพท์ 0 2298 2616, 2620 โทรสาร 0 2298 2596
E-mail : pr(dot)disclosure(at)pcd(dot)go(dot)th



กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม