|
| ความเป็นมา
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีนโยบายที่จะฟื้นฟูพื้นที่ลุ่มน้ำบางปะกงเพื่อนำร่องในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยอาศัยหลักการบริหารจัดการน้ำแบบผสมผสาน เพื่อให้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ลุ่มน้ำบางปะกงได้รับการดูแลและใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนต่อไป
| | |
 |
ข้อมูลพื้นฐาน
|
1. สภาพลุ่มน้ำบางปะกง
1.1 สภาพภูมิประเทศ
|
พื้นที่ลุ่มน้ำบางปะกง ปราจีนบุรี ตั้งอยู่ทางภาคตะวันออกของประเทศไทย โดยครอบคลุมพื้นที่ 3 จังหวัด คือ นครนายก ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี ทางตอนเหนือของลุ่มน้ำเป็นแนวเทือกเขาที่แบ่งเส้นเขตจังหวัดนครราชนีมา และเขตจังหวัดนครนายก รวมถึงเขตจังหวัดปราจีนบุรี ทางตอนใต้ของลุ่มน้ำ มีเทือกเขาที่เป็นต้นกำเนิดของลำน้ำสาขาของแม่น้ำบางปะกง พื้นที่ลุ่มน้ำประมาณ 22,456 ตร.กม. ซึ่งคิดเป็นประมาณร้อยละ 4 ของพื้นที่ประเทศ |
|
1.2 ลักษณะของลุ่มน้ำ
|
ประกอบด้วย 2 ลุ่มน้ำหลัก (ตามขอบเขตของลุ่มน้ำจริง) คือ ลุ่มน้ำหลักปราจีนบุรี และลุ่มน้ำหลักบางปะกง ลักษณะลำน้ำธรรมชาติสายสำคัญในพื้นที่ลุ่มน้ำบางปะกง – ปราจีนบุรี ส่วนใหญ่มีต้นกำเนิดจากเทือกเขาใหญ่ทางตอนบนของลุ่มน้ำ และภูเขาต่างๆ ทางตอนล่างของลุ่มน้ำ แม่น้ำสายสำคัญของลุ่มน้ำ ประกอบด้วย แม่น้ำปราจีนบุรี และแม่น้ำบางปะกง |
2. ปัญหาสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ลุ่มน้ำบางปะกง
2. 1 การใช้ที่ดิน
การใช้ที่ดินส่วนใหญ่ของลุ่มน้ำเป็นพื้นที่การเกษตร ร้อยละ 62 รองลงไปเป็นพื้นที่ป่า และส่วนป่า ร้อยละ 29 โดยภาพรวมการใช้ที่ดินเพื่อการเกษตรเต็มพื้นที่ พื้นที่ป่าไม้ที่เหลืออยู่เป็นพื้นที่ในเขตพื้นที่เขตอุทยานแห่งชาติและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า
2. 2 การขาดแคลนน้ำ
การขาดแคลนน้ำเพื่อการเกษตร เพื่อการอุปโภคบริโภค และอุตสาหกรรมเกิดขึ้นในฤดูแล้ง ส่วนใหญ่ในพื้นที่ตอนกลางและตอนล่างลุ่มน้ำ เนื่องจากมีความต้องการทำการเกษตร และความต้องการน้ำเพื่ออุปโภคบริโภคสำหรับชุมชนขนาดใหญ่และเขตอุตสาหกรรม
2. 3 การรุกตัวของน้ำเค็ม
การพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อจัดสรรน้ำควบคุมน้ำเค็มยังมีปริมาณไม่เพียงพอ
2. 4 การเกิดอุทกภัย
สภาพอุทกภัยน้ำป่าไหลหลากที่ราบเชิงเขามีความเสี่ยงสูงบริเวณจังหวัดปราจีนบุรี และนครนายก สภาพน้ำล้นตลิ่งระดับรุนแรงเกิดขึ้นบริเวณตอนกลางตั้งแต่ตอนล่างของจังหวัดปราจีนบุรีถึงจังหวัดฉะเชิงเทรา
2. 5 ระบบสาธารณูปโภคไม่เพียงพอ
ระบบประปาหมู่บ้านมีปัญหาจากการขาดแหล่งน้ำที่มีคุณภาพ และปริมาณที่เพียงพอต่อความต้องการ
2. 6 ปัญหาคุณภาพน้ำ
น้ำเสียจากการเกษตร ได้แก่ การเลี้ยงสุกร การเลี้ยงสัตว์น้ำ น้ำเสียอุตสาหกรรมที่อยู่นอกเขตนิคมอุตสาหกรรม
2.7 ความเสื่อมโทรมของระบบนิเวศ
มีสภาพป่าต้นน้ำลดลง เนื่องจากการทำการเกษตร ประเภทพืชไร่ บริเวณที่ลาดเชิงเขา รวมถึงการใช้ทรัพยากรเกินศักยภาพทั้งด้านปริมาณของทรัพยากร และความสามารถในการรองรับมลภาวะ
|
| |
|
 |
การดำเนินการแก้ไขปัญหา
กรมควบคุมมลพิษ ได้จัดทำแผนงาน/กิจกรรมการควบคุม และป้องกันมลพิษในพื้นที่ลุ่มน้ำบางปะกง โดยใช้งบประมาณปี 2550 ประกอบด้วยแผนงาน/กิจกรรม 13 โครงการ วงเงินรวม 20.725 ล้านบาท ประกอบด้วย
|
1. การจัดการน้ำเสียฟาร์มสุกร
2. การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสะอาดในโรงงานอุตสาหกรรมและอุตสาหกรรมชุมชน
3. การเสริมสร้างศักยภาพการจัดการน้ำทิ้งจากการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
4. การจัดการน้ำเสียชุมชน
5. การแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำเชิงพื้นที่ กรณีคลองสารภี
6. การแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำเชิงพื้นที่ กรณีบึงพระอาจารย์
7. การจัดทำฐานข้อมูลแหล่งกำเนิดมลพิษและการคาดการณ์สถานการณ์คุณภาพน้ำ
8. การจัดทำระบบเตือนภัยวิกฤตคุณภาพน้ำในแม่น้ำบางปะกง แม่น้ำนครนายก และแม่น้ำปราจีนบุรี
9. การติดตามตรวจสอบการระบายมลพิษทางอากาศอย่างต่อเนื่องจากปล่องระบายอากาศเสียอุตสาหกรรม (Continuous Emission Monitoring System ; CEMs)
10. การส่งเสริมและสนับสนุนการดำเนินงานของกลุ่มผู้ประกอบอาชีพรับซื้อของเก่า
11. การเสริมสร้างประสิทธิภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดการของเสียอันตรายจากชุมชน
12. การสำรวจและประเมินผลประสิทธิภาพสถานที่กำจัดขยะมูลฝอยในพื้นที่ลุ่มน้ำบางปะกง
13. การติดตามตรวจสอบการระบายมลพิษจากแหล่งกำเนิด
| |
|
 |
|
 |
 |
| ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ |
|  |
|
|