โครงการคลองสวย-น้ำใส


บทนำ
แนวทางการดำเนินงาน
เอกสารดาว์นโหลด


วันอนุรักษ์และพัฒนาแม่น้ำ คู คลอง แห่งชาติ “20 กันยายน”

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้ทรงเสด็จประพาสทางชลมารคเพื่อตรวจสภาพคลองแสนแสบและเยี่ยมประชาชนสองฝั่งคลองจากกรุงเทพมหานครถึงจังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นระยะทางกว่า 72 กิโลเมตร โดยคำกราบบังคมทูลเชิญของชมรมรวมใจภักดิ์รักต้นไม้ แม่น้ำ ลำคลองและสิ่งแวดล้อม ซึ่งเกิดขึ้นจากการรวมตัวขององค์กรและบุคคล ได้ร่วมกันจัดกิจกรรมพัฒนาคลองแสนแสบ เพื่อเป็นตัวอย่างของย้อนกลับมาให้ความสำคัญแก่แม่น้ำ ลำคลองอีกครั้งหนึ่ง ซึ่งยังความปราบปลื้มปีติแก่พสกนิกรตลอดเส้นทางอย่างถ้วนหน้า
เมื่อวันที่ 20 กันยายน 2537 คณะรัฐมนตรี ได้มีมติเมื่อวันที่ 18 กันยายน 2544 เห็นชอบตามข้อเสนอของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ กำหนดให้ วันที่ 20 กันยายน ของทุกปี เป็นวัน “วันอนุรักษ์และพัฒนาแม่น้ำ คู คลอง แห่งชาติ” ทั้งนี้เพื่อเป็นการน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของ ซึ่งเป็นผลให้องค์กรและบุคคลได้ย้อนกลับมาให้ความสำคัญแก่แม่น้ำ คู คลอง อีกครั้งหนึ่ง เพื่อเป็นการสร้างสรรค์และสนับสนุนให้สภาพชุมชนริมฝั่งแม่น้ำ คู คลอง มีความสะอาดสวยงามเพราะวิถีชีวิตชุมชนในชนบทมีความถูกพันและอยู่อาศัยใกล้ชิดกับแม่น้ำ คู คลอง โดยการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์มักจะตั้งอยู่ตามแหล่งน้ำและได้ใช้ประโยชน์มากมายทั้งในด้านคมนาคมขนส่ง การอุปโภคบริโภค การเป็นที่รองรับหรือระบายน้ำฝนและน้ำเสีย เป็นแหล่งผลิตอาหารจากพืชและสัตว์น้ำแหล่งน้ำเพื่อการเกษตร อุตสาหกรรม ตลอดจนเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ นอกจากนี้แม่น้ำ คู คลอง ยังเป็นแหล่งรวมของศิลปวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี วิถีชีวิตที่สร้างสมสืบต่อกันมาแต่โบราณ ซึ่งสิ่งเหล่านี้นับเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์ของชุมชนนั้นๆ ซึ่งมีคุณค่าอย่างยิ่ง แต่สถานการณ์ปัจจุบันบทบาทของแม่น้ำ ลำคลองได้ลดความสำคัญลงไป เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตและวัฒนธรรมในการเป็นอยู่ทำให้มีการใช้ประโยชน์แม่น้ำลำคลองลดน้อยลง นอกกจากนี้ยังมีการบุกรุกและการถมคลองเพราะเห็นว่าคลองเป็นเพียงที่รองรับน้ำทิ้งเท่านั้น

    •  คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พิจารณาเห็นควรให้มีการดำเนินการอนุรักษ์และพัฒนาสภาพแวดล้อมของแม่น้ำ  คู  คลอง  ในทิศทางที่เหมาะสมและเป็นไปในทิศทางเดียวกัน ได้เสนอความเห็นให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาให้ :-
          1. วันที่ 20 กันยายน ของทุกปี เป็น "วันอนุรักษ์และพัฒนาแม่น้ำ คู คลอง แห่งชาติ"
          2. ให้ ปี  พ.ศ. 2544 - 2546 เป็น "ปีแห่งการอนุรักษ์และพัฒนาแม่น้ำ คู คลอง"
          3. เห็นชอบกับนโยบายและแผนงานการอนุรักษ์และพัฒนาสภาพแวดล้อมแม่น้ำ  คู  คลอง และโครงการนำร่อง  ในการอนุรักษ์และพัฒนาสภาวะแวดล้อม  แม่น้ำ  คู  คลอง
          4. ให้มีการตั้งคณะกรรมการแห่งชาติเพื่อเป็นองค์กรหลักในการอนุรักษ์และพัฒนาสภาพแวดล้อม แม่น้ำ คู คลอง
          5. ให้  สำนักงบประมาณ สนับสนุนงบประมาณในการดำเนินงานตามนโยบายและแผนงานฯและโครงการนำร่องฯ

 

 

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จึงมีนโยบายเชิงรุกเพื่อการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ลุ่มต่างๆ ทั่วประเทศ โดยการแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำให้สามารถใช้ประโยชน์เพื่อกิจกรรมต่างๆ ได้นั้น จะต้องมองถึงภาพรวมในการแก้ไขทั้งระบบ โดยพิจารณาไปถึงคูคลองต่างๆ ที่เป็นแหล่งรองรับน้ำทิ้งจากกิจกรรมต่างๆ แล้วไหลไปลงสู่แม่น้ำในที่สุด การฟื้นฟูคุณภาพน้ำในคูคลองจึงถือเป็นการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุแทนการแก้ไขที่ปลายเหตุ ซึ่งได้แก่ การก่อสร้างระบบบำบัดน้ำเสียขนาดใหญ่ อย่างที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน
ดังนั้น การลดปัญหาความสกปรกจากน้ำทิ้งในบ้านเรือน ชุมชนริมคลอง จึงเป็นยุทธศาสตร์ที่สำคัญในการแก้ไขปัญหาความเสื่อมโทรมของแหล่งน้ำที่แหล่งกำเนิดโดยตรงและเมื่อน้ำในคูคลองมีคุณภาพน้ำดีย่อมส่งให้คุณภาพน้ำในแม่น้ำดีตามไปด้วย  กรมทรัพยากรน้ำและกรมควบคุมมลพิษจึงได้จัดทำโครงการเกี่ยวกับการอนุรักษ์ คู คลอง โดยเน้นการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการน้ำเสียในพื้นที่อำเภอบางซ้าย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และจัดกิจกรรมรณรงค์ประชาสัมพันธ์ ในวันอนุรักษ์และพัฒนาแม่น้ำ คู คลองแห่งชาติ วันที่ 20 กันยายน 2549 โดยมีคลองเจ้าเจ็ด-บางยี่หน อำเภอบางซ้าย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นคลองในพื้นที่ดำเนินการ

การแถลงข่าวต่อสื่อมวลชน

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโดยกรมควบคุมมลพิษและกรมทรัพยากรน้ำ ได้ร่วมกันจัดกิจกรรมในวันอนุรักษ์และพัฒนาแม่น้ำ คู คลองแห่งชาติ ในวันพุธที่ 20 กันยายน 2549 ที่วัดบางซ้ายใน อำเภอบางซ้าย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ซึ่งมีคลองเจ้าเจ็ด-บางยี่หน เป็นคลองสายหลักในพื้นที่ และได้จัดให้มีการแถลงข่าวต่อสื่อมวลชนในวันที่ 14 กันยายน 2549 เวลา 9.30 น. ณ ห้องประชุม ชั้น 9 อาคารกรมทรัพยากรน้ำ

ลักษณะของกิจกรรม

การจัดงานวันอนุรักษ์และพัฒนาแม่น้ำ คู คลองแห่งชาติ

 ในวันที่ 20 กันยายน 2549 ณ วัดบางซ้ายใน อำเภอบางซ้าย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ประกอบด้วยกิจกรรมต่างๆ ดังนี้

1. การจัดนิทรรศการ โดยการจัดแสดงบอร์ดวิชาการ การสาธิตการตรวจวัดคุณภาพน้ำ การสาธิตการทำงานของถังดักไขมันและถังกรองทราย การฉายวีดีทัศน์การจัดการคุณภาพน้ำและโครงการคลองสวยน้ำใส รวมทั้งการแจกเอกสารเผยแพร่ต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง

2. การจัดกิจกรรมทางศาสนา ทำบุญเลี้ยงพระ
3. การแสดงศิลปวัฒนธรรม ประเพณีพื้นบ้าน
4. การประกวดวาดภาพ “คู คลอง ของฉัน” โดยนักเรียนในอำเภอบางซ้าย
5. การแข่งขันประกอบอาหารด้วยสัตว์น้ำและพืชผักในท้องถิ่น
6. การแข่งเรือมาด ในคลองเจ้าเจ็ด-บางยี่ขัน หน้าวัดบางซ้ายใน
7. การเสวนาการฟื้นฟู ดูแลรักษาทรัพยากรน้ำ
8. การปล่อยปลา 1 ล้านตัว

ภาพกิจกรรม

ดร.เชาวน์  นกอยู่ กล่าวรายงานการติดตั้งบ่อดักไขมันให้กับโรงเรียนวัดบางซ้ายใน การจัดซื้อถังขยะชุมชนและการติดตั้งถังดักไขมันให้กับครัวเรือนจำนวน 30 ครัวเรือน

การแสดงบนเวที การปล่อยปลาลงคลองเจ้าเจ็ด-บางยี่หน บริเวณหน้าวัดบางซ้ายใน

นักเรียนให้ความสนใจ ชมเต้นท์นิทรรศการ ของกรมควบคุมมลพิษ


เอกสารดาว์นโหลด

  • รักษ์สิ่งแวดล้อม-การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการน้ำเสีย วันอนุรักษ์และพัฒนาแม่น้ำ คู คลอง แห่งชาติ “20 กันยายน”[ Download : 133 KB ]
  • การสำรวจสภาพพื้นที่ และเก็บตัวอย่างน้ำ คลองเจ้าเจ็ด-บางยี่หน อำเภอบางซ้าย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา [ Download : 4.65 MB ]


ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่

ฝ่ายสนับสนุนทางวิชาการ กองจัดการคุณภาพน้ำ
ดร.เชาวน์ นกอยู่ , นางกุสุมา เนื่องจากนิล
โทรศัพท์ . 0 2298 2256, 66, 68 โทรสาร 0 2298 2255





กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม