นิเวศเศรษฐกิจการผลิตที่สะอาด | ประวัติความเป็นมา | คณะกรรมการบริหาร | แนวคิด | สมัครสมาชิก | www

ทรัพยากรธรรมชาติของโลกซึ่งมีมากมายและหลากหลายได้เอื้ออำนวยประโยชน์ต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์และเป็นปัจจัยพื้นฐานสำคัญของความเจริญรุ่งเรืองทางด้านเศรษฐกิจของประเทศตลอดมา การเปลี่ยนแปลงของโลกทั้งจากกระแสการค้าเสรี การรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ วิกฤตเศรษฐกิจในเอเชีย การล่มสลายของระบบคอมมิวนิสต์และการขยายตัวของระบบทุนนิยม ความก้าวหน้าทาง วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่ทันสมัย การสื่อสารที่เป็นไปอย่างรวดเร็ว ขณะที่ทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรมลงอย่างรวดเร็วเช่นกัน นับเป็นการเปลี่ยนแปลงที่กำลังนำสังคมโลกก้าวเข้าสู่สหัสวรรษใหม่

ความจำเป็นที่ต้องอาศัยความรู้จากวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเข้ามาสนองความต้องการ ของประเทศและรองรับการแข่งขันในเวทีโลกย่อมเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้กับการดำรงอยู่ของประเทศไทย และเพื่อทำให้คุณภาพชีวิตของประชาชนทั้งประเทศดีขึ้น ซึ่งจากบริบทของโลกและของประเทศไทยที่กำลังเปลี่ยนไป ทำให้ปัจจัยสำหรับการพัฒนาที่ยั่งยืนมีความจำเป็นอย่างยิ่งควบคู่ไปกับการพัฒนาเศรษฐกิจ ปัจจัยสำคัญประการหนึ่งที่จะก่อให้เกิดการได้เปรียบเสียเปรียบในความยั่งยืน คือ การดำเนินงานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจ (Eco-efficiency) และการผลิตที่สะอาด (Cleaner Production) ซึ่งสามารถตอบสนองผลประโยชน์ต่อการดำเนินธุรกิจในภาคเศรษฐกิจขณะเดียวกันก็สามารถส่งเสริมรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไปพร้อมกัน แนวคิดดังกล่าวจึงเป็นลักษณะที่เอื้อประโยชน์ต่อทุกฝ่าย(win-win concept) ที่ประเทศไทยมิอาจเพิกเฉยได้ต่อไป



นิเวศเศรษฐกิจ
Eco-efficiency
เป็นแนวคิดที่ริเริ่มโดยคณะกรรมการนักธุรกิจเพื่อสิ่งแวดล้อมโลก (World Business Council for Sustainable Development ; WBCSD) และได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการในการประชุมสุดยอดด้าน สิ่งแวดล้อม "Earth Summit" เมื่อปี ค.ศ. 1992 หรือพ.ศ. 2535 เป็นเครื่องมือการจัดการให้ภาคธุรกิจมี ศักยภาพในการแข่งขันมากขึ้น มีนวัตกรรมมากขึ้นควบคู่ไปกับความรับผิดชอบต่อทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม
การดำเนินงานของธุรกิจหรือองค์กรใดที่มีประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจจึงหมายถึงองค์กรที่มี ศักยภาพในการผลิตและการบริการในราคาที่แข่งขันได้โดยสามารถสนองความต้องการของมนุษย์และนำมาซึ่งคุณภาพชีวิต ขณะเดียวกันยังสามารถลดผลกระทบต่อระบบนิเวศ (ECOSYSTEM) และทรัพยากรธรรมชาติตลอดอายุของผลิตภัณฑ์หรือการบริการในระดับที่อย่างน้อยต้องสอดคล้องกับ ความสามารถของโลกที่จะรองรับได้ (CARRYING CAPACITY)

หลักการสร้างความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจต้องการเพิ่มประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจ จะทำให้องค์กรต้องเพิ่มผลผลิตด้วยการลดการใช้ทรัพยากรและลดการปล่อยมลพิษ องค์กรต้องมีการประยุกต์ใช้นวัตกรรมใหม่ ๆ หรือเทคโนโลยีใหม่ที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น ปัจจัยแห่งความสำเร็จของการดำเนินงานด้านนิเวศเศรษฐกิจมี 7 ประการคือ

  • ประการแรก ลดการใช้ทรัพยากรหรือวัตถุดิบในการผลิตและการบริการ
  • ประการที่สอง ลดการใช้พลังงานในการผลิตและการบริการ
  • ประการที่สาม ลดการระบายสารพิษออกสู่สิ่งแวดล้อม
  • ประการที่สี่ เสริมสร้างศักยภาพการนำวัสดุกลับมาใช้ใหม่
  • ประการที่ห้า ส่งเสริมการใช้ทรัพยากรหมุนเวียน
  • ประการที่หก เพิ่มอายุของผลิตภัณฑ์
  • ประการที่เจ็ด เพิ่มระดับการให้บริการแก่ผลิตภัณฑ์และเสริมสร้างธุรกิจบริการ

การผลิตที่สะอาด
Cleaner Production

เป็นแนวคิดที่ริเริ่มโดยโครงการสิ่งแวดล้อมสหประชาชาติ (United Nations Environment Programme-UNEP) ในปี ค.ศ. 1989 หรือ พ.ศ. 2532 เป็นการประยุกต์และ ผสมผสานกลยุทธต่าง ๆ เพื่อปกป้องหรือลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมเริ่มตั้งแต่กระบวนการผลิต สินค้าหรือผลิตภัณฑ์และการบริการจนกระทั่งถึงขั้นตอนการกำจัด เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจและลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นกับมนุษย์และสิ่งแวดล้อม ครอบคลุมแนวคิดดังนี้

  • กระบวนการผลิตที่มีการประหยัดวัตถุดิบและพลังงาน ไม่ใช้วัตถุดิบที่เป็นพิษ ลดปริมาณและความเป็นพิษของของเสียทุกชนิดที่ปล่อยออกสู่สิ่งแวดล้อม
  • สินค้าหรือผลิตภัณฑ์ที่มีการลดผลกระทบอย่างครบถ้วนทุกขั้นตอนในวงชีวิตของสินค้าหรือผลิตภัณฑ์ เริ่มตั้งแต่ชนิดของวัตถุดิบที่นำมาใช้ผลิตไปจนถึงการกำจัดเมื่อหมดอายุการใช้งาน
  • การบริการ การออกแบบ และการดำเนินงานที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม

นิเวศเศรษฐกิจและการผลิตที่สะอาดมีความเชื่อมโยงระหว่างกันเป็นอย่างมากโดยแนวคิดด้านนิเวศเศรษฐกิจจะเริ่มต้นจากประเด็นของเศรษฐกิจซึ่งการดำเนินงานเพื่อเพิ่มศักยภาพทางเศรษฐกิจจะต้องก่อให้เกิดผลประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อมด้วย ขณะที่แนวคิดของการผลิตที่สะอาดจะเริ่มต้นจากประเด็นของสิ่งแวดล้อมซึ่งการดำเนินงานเพื่อเพิ่มประสิทธิผลด้านสิ่งแวดล้อมจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อการเพิ่มผลผลิตในภาคเศรษฐกิจ โดยต่างก็มีเป้าหมายเพื่อความเป็นเลิศใน การดำเนินธุรกิจและการรักษาสิ่งแวดล้อมควบคู่กันไป เป็นการสร้างคุณค่าให้กับธุรกิจและสังคมโดยรวมพร้อมกับส่งเสริมการแข่งขันทางการตลาด และการเพิ่มคุณค่าให้กับสินค้าและการบริการ




เกิดขึ้นจากการรวมกลุ่มของบุคคลที่มีความสนใจต่อการส่งเสริมและรักษาทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม และมีความมุ่งมั่นที่จะนำแนวทางการดำเนินงานตามแนวคิดการเพิ่มประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจและการผลิตที่สะอาดมาใช้ในการลดผลกระทบจากปัญหาภาวะมลพิษ การรักษาทรัพยากรธรรมชาติเพื่อจะนำไปสู่เส้นทางของการพัฒนาที่ยั่งยืนอย่างแท้จริง และต้องการที่จะขยายและ เผยแพร่แนวคิดนี้ไปสู่บุคคลอื่น และสังคมโดยรวม

วัตถุประสงค์

  • เป็นศูนย์กลางรวบรวมและแลกเปลี่ยนความรู้ ความคิดเห็น และข้อเสนอแนะ การดำเนินงานด้านนิเวศเศรษฐกิจและการผลิตที่สะอาด แก่บุคคลทั่วไปและองค์กรที่เกี่ยวข้อง
  • เป็นศูนย์ข้อมูลการดำเนินงานด้านนิเวศเศรษฐกิจและการผลิตที่สะอาดรวมทั้งเป็นแหล่งประสานงานกับหน่วยงานทั้งในและต่างประเทศ
  • รวบรวมและจัดทำระบบฐานข้อมูลสมาชิกที่สนใจงานพัฒนาเศรษฐกิจที่เอื้อประโยชน์ต่อความยั่งยืนของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และการพัฒนาสิ่งแวดล้อมที่อำนวยประโยชน์ต่อการพัฒนาเศรษฐกิจ

กิจกรรมของเครือข่าย

  • จัดประชุมเชิงวิชาการราย 2 เดือน และการประชุมใหญ่ประจำปี โดยจะมีการนำเสนอผลงานความรู้และข้อมูลทางวิชาการด้านนิเวศเศรษฐกิจและการผลิตที่สะอาดที่ครอบคลุมการดำเนินงานของภาคราชการ ภาคอุตสาหกรรม ภาคเกษตรกรรม ภาคท่องเที่ยวและการบริการ ภาคการศึกษา ภาคการวิจัยและพัฒนา ภาคการเงินและการธนาคาร และบทบาทขององค์กรเอกชน
  • การฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ
  • จัดทำเอกสารทางวิชาการ เอกสารเผยแพร่ จดหมายข่าวความเคลื่อนไหวในวงการนิเวศเศรษฐกิจ และการผลิตที่สะอาด
  • ให้บริการประสานงานกับหน่วยงานทั้งในและต่างประเทศให้กับบุคคลทั่วไปและองค์กรที่เกี่ยวข้อง

สมาชิก

  • ได้รับข่าวสารความเคลื่อนไหวและข้อมูลทางวิชาการในวงการนิเวศเศรษฐกิจและการผลิตที่สะอาด อย่างต่อเนื่อง เสนอความคิดเห็นและข้อเสนอแนะประเด็นปัญหาโดยตรงต่อผู้รับผิดชอบในองค์กรที่เกี่ยวข้อง
  • ได้รับเชิญเข้าร่วมประชุม และสัมมนาของเครือข่าย ฯ
  • ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการเป็นสมาชิก



ดูภาพใหญ่
คลิกที่นี่เพื่อขยายแผนผัง



แนวคิดด้าน "นิเวศเศรษฐกิจ" ให้ความสำคัญที่เริ่มจากประเด็นของเศรษฐกิจก่อน โดยการดำเนินงานเพื่อเพิ่มศักยภาพทางเศรษฐกิจจะต้องก่อให้เกิดผลประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อมด้วย ในขณะที่แนวคิดของ "การผลิตที่สะอาด" ได้ให้ความสำคัญโดยเริ่มต้นจากประเด็นของสิ่งแวดล้อมก่อนโดยให้การดำเนินงานเพื่อเพิ่มประสิทธิผลด้านสิ่งแวดล้อมจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อการเพิ่มผลผลิตในภาคเศรษฐกิจด้วย

การรับหลักการ

เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจและการผลิตที่สะอาดจะสามารถปกป้องสิ่งแวดล้อมในขณะเดียวกันก็จะช่วยลดค่าใช้จ่ายในการผลิตได้ ช่วยให้กระบวนการผลิตในทุกภาคมีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้นให้ผลกำไรมากกว่าและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

การปกป้องสิ่งแวดล้อม

ไม่จำเป็นต้องยุ่งยาก และมีค่าใช้จ่ายเสมอไป ขอเพียงความตั้งใจและมุ่งมั่น

ร่วมคิด ร่วมสร้าง

นวัตกรรมในการ เพิ่ม ผลผลิตด้วยการ ลด การใช้ทรัพยากรและการระบายมลพิษ




ดาวน์โหลดใบสมัคร คลิกที่นี่ และโปรดส่งใบสมัครกลับมายังฝ่ายเลขานุการเครือข่าย ฯ

สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย
210 ถ.สุขุมวิท 64 โรงกลั่นน้ำมันบางจาก อาคาร 4 พระโขนง กรุงเทพ ฯ 10260
โทรสาร 0-2742-9695

กรมควบคุมมลพิษ
92 ซ.พหลโยธิน 7 ถ.พหลโยธิน แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพ ฯ 10400
โทรสาร 0-2298-2202

หรือ กรอกแบบฟอร์ม สมัครสมาชิกผ่านทางอินเทอร์เน็ต ได้ที่ http://www.gpaonlines.com/tnec/memberinput.asp



 


กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม